Raport finansowy i ESG

Polski sektor bankowy i pozycja Banku Millennium/Grupy BM

Polski sektor bankowy

Rok 2020 był nieodłącznie związany z pandemią Covid-19. Połączenie tzw. rezerw „kowidowych”, niskich stóp procentowych (co spowodowało, że wynik odsetkowy odsetek i marża odsetkowa netto znalazły się pod presją), a także niższej aktywności ekonomicznej zasadniczo zmniejszyły rentowność sektora bankowego. Dodatkowo, istotne obciążenie stanowiły wysokie rezerwy utworzone na ryzyko prawne związane z portfelem walutowych kredytów hipotecznych. Po bezprecedensowej stracie netto w wysokości niemal 6 miliardów zł w 4kw20 (głównym powodem były wspomniane wyżej rezerwy prawne), banki komercyjne zakończyły rok 2020 z roczną stratą netto w wysokości prawie 0,7 mld zł.

Rok 2021, choć nadal zaburzony przez wpływ kolejnych fal pandemii, w większym stopniu przyniósł ożywienie oraz dostosowanie do „nowej pandemicznej” rzeczywistości. Pierwsze dwa kwartały roku charakteryzowały się kontynuacją spadki wyniku z odsetek, który w 3kw21 osiągnął najniższy punkt na przestrzeni wielu lat (około 90% szczytu przed pandemią w 3kw19). Równocześnie jednak zaczęły się stopniowo poprawiać inne źródła dochodu, w szczególności prowizje i opłaty. W połączeniu ze stabilnymi kosztami operacyjnymi (niższe składki na BFG oraz oszczędności kosztowe) oraz przede wszystkim niższymi kosztami ryzyka, źródła te przyczyniły się do istotnej poprawy zysku netto sektora bankowego w 1kw21 oraz 2kw21. W pierwszych trzech kwartałach 2021 r., zysk netto zwiększył się o 60% r/r, jednak 4kw21 raz jeszcze przyniósł istotny wzrost rezerw na ryzyko prawne związane z walutowymi kredytami hipotecznymi. Te ostatnie przewyższyły silne odbicie wyniku z odsetek, jedną z pierwszych konsekwencji podniesienia przez Narodowy Bank Polski stóp procentowych o 165 punktów bazowych .  W wyniku tego, cały sektor raz jeszcze poniósł stratę netto w kwartale (0,2 mld zł) obniżając w wysoką dynamikę wzrostu r/r. . W całym roku 2021 banki komercyjne łącznie zarobiły 8,7 mld zł (wstępne dane KNF) po stracie netto w wysokości 0,7 mld zł w 2020 r. oraz zysku netto w wysokości 13,2 mld zł za 2019 r.

W ciągu roku znacznie poprawiły się trendy operacyjne sektorów bankowych. Tempo wzrostu przychodów r/r uległo przyspieszeniu do 10% z -2% w 1 poł. 2021 r. Przychody odsetkowe, główne źródło wzrostu przychodów w latach przed pandemią, zmniejszyły się o 1% r/r po 3% spadku w poprzednim roku (wynik z odsetek za 4kw21 wzrósł już o 16% r/r), natomiast marża odsetkowa netto (NIM) wzrosła do 2,07% (ostatnie 12 miesięcy do końca grudnia) odbijając się od najniższego punktu 2,02% we wrześniu 2021 r. i w porównaniu z  2,26% w 2020 r. Wynik z prowizji wzrósł o 16% r/r po 12% wzroście w poprzednim roku, natomiast jego udział w przychodach ogółem wzrósł do 26% z 23% w 2020 r. Banki w dalszym ciągu reagowały na wyzwania w zakresie przychodów inicjatywami ograniczania kosztów (wspomagały je dodatkowo niższe składki na BFG), jednakże rosnąca inflacja oraz presja płacowa przełożyły się na 1% r/r wzrost kosztów operacyjnych w całym 2021 roku, po spadku o 1% w 2020 r. Wskaźnik koszty/dochody dla całego sektora poprawił się do 59% z 63% w roku ubiegłym. Pandemia w dalszym ciągu przyspieszała ucyfrowienie sektora, co między innymi doprowadziło do dalszych likwidacji oddziałów i redukcji liczby pracowników. Na koniec grudnia 2021 r. liczba oddziałów bankowych była o 6% niższa niż na koniec 2020 r. (9% spadek w całym roku 2020), natomiast liczba pracowników zmniejszyła się o 4% (5%). Spadające koszty ryzyka (-48% r/r) były jednym z powodów istotnej poprawy wyników sektora. Koszty ryzyka odpowiadały mniej niż 20% zysku operacyjnego w porównaniu z 30% rok wcześniej. Udział kredytów koszyka 3 zmniejszył się znacznie poniżej 6% z prawie 7% na koniec roku 2020 r., natomiast wskaźnik pokrycia zwiększył się odpowiednio do 60% z poniżej 59%. ROE sektora za 12 miesięcy do grudnia 2021 r. poprawiło się do ponad 4% z ujemnej wartości w 2020 r. i 6,7% w 2019 r. Zgodnie z danymi KNF w 2021 r. 9 banków komercyjnych zaksięgowało stratę netto w wysokości prawie 4,0 mld zł (1,5 mld zł in 2020 r.), natomiast ich udział w aktywach sektora ogółem niemal się podwoił do prawie 16%.

Bilanse banków wzrosły istotnie w 2021 roku (+10% r/r), choć wolniej niż w roku 2020 (+18%), przy czym głównym determinantą był napływ depozytów. Te ostatnie pochodziły głównie z sektora przedsiębiorstw, jednakże luka między wzrostem depozytów przedsiębiorstw (+12% r/r) a depozytów detalicznych (7%) zmniejszyła się z odpowiednio 18%/11% r/r w poprzednim roku. Od początku roku, należności z sektora niefinansowego (brutto) wzrosły o 5% (2020: +1%), przy czym wzrost w przypadku gospodarstw domowych i korporacji miał to samo tempo (+5%). Depozyty ogółem wzrosły o 8% (2020: 13%) i w konsekwencji nadpłynność sektora wzrosła jeszcze bardziej. Dowodził tego m.in. spadek współczynnika kredyty/depozyty do 74% z 76% na koniec 2020 roku, czy wzrost współczynników NSFR do 150% (dane na koniec września 2021 r.) z 125% na koniec roku 2020.

Polski sektor bankowy utrzymywał bardzo silną pozycję kapitałową. Na koniec września 2021 r. fundusze własne polskich banków osiągnęły 228 mld zł, natomiast współczynniki kapitałowe nie były aż tak odległe od poziomów z końca 2020 r. (TCR na poziomie 20,0% na koniec września w porównaniu z 19,1%, natomiast wskaźnik Tier 1 na poziomie 18,1% w por. z 17,0%). W grudniu 2021 r. KNF opublikował swoją rekomendację na temat polityki dywidendowej banków komercyjnych w 2022 r., w których zezwolił na wypłatę dywidend na warunkach podobnych do warunków w okresie przed pandemią.

Rok 2021 przyniósł procesy dalszej koncentracji i konsolidacji sektora. Na koniec grudnia 2021 r. udział pięciu największych banków w aktywach sektora ogółem wyniósł 57% w porównaniu z 48% na koniec 2020 roku, natomiast ich udział w rocznym zysku netto wyniósł odpowiednio 122% w por. z 67%. Liczba banków komercyjnych pozostawała niezmieniona – 30.

Pozycja Banku oraz Grupy BM

Na koniec 2021 roku, Bank Millennium znajdował się na 7 miejscu wśród największych banków komercyjnych w Polsce wg aktywów ogółem i depozytów. Udział Banku w depozytach wynosił 5,5% (5,3% na koniec roku 2020), a w kredytach 6,1% (6,1%). Grupa Banku Millennium utrzymywała relatywnie silniejszą pozycję w segmencie gospodarstw domowych (kredyty 8,3% wobec 8,0% na koniec roku 2020, depozyty odpowiednio 6,8% i 6,7%), w szczególności w kredytach hipotecznych (8,7% wobec 8,6% na koniec roku poprzedniego), niehipotecznych (pow. 8,6% wobec 8,6% odpowiednio) czy transakcjach dokonanych kartami (8,0% za trzy kwartały roku 2021 wobec 7,8% w roku 2020). W segmencie przedsiębiorstw, gdzie Grupa posiada mniejszy udział niż w segmencie detalicznym (3,7% w depozytach i 4,2% w kredytach), ponadprzeciętną pozycję Grupa utrzymuje tradycyjnie w produktach faktoringowych (ok.7,3% na koniec roku 2021). Dodatkowo, w roku 2021, spółka zależna Grupy BM istotnie zwiększyła swój udział rynkowy sprzedaży, zwiększając swój udział w grudniu 2021 r. do 5,4% z 4,5% w tym samym okresie roku ubiegłego. Grupa prowadzi dystrybucję swoich produktów i usług poprzez sieć 655 placówek (własne oraz franczyzowe), a także kanałami elektronicznymi w tym poprzez bankomaty, Internet, aplikacje telefoniczne i mobilne.

Udziały w rynku

Grudzień 2021:

6,1%

Kredyty ogółem

8,2%

Kredyty detaliczne ogółem

5,5%

Depozyty ogółem

8,0%

Wydatki na karty kwartalnie*

5,1%

Sprzedaż leasingu

Grudzień 2020:

6,1%

Kredyty ogółem

8,0%

Kredyty detaliczne ogółem

5,3%

Depozyty ogółem

8,0%

Wydatki na karty kwartalnie

4,1%

Sprzedaż leasingu

*Dane za 3 kw. 21/3 kw. 20

Wyniki wyszukiwania