Raport finansowy
i ESG 2020

Zarządzanie kapitałem

Zarządzanie i planowanie kapitałowe

Zarządzanie kapitałowe odnosi się do dwóch obszarów: zarządzania adekwatnością kapitałową i alokacji kapitału. Dla obydwu z tych obszarów określone zostały cele zarządcze.

Celami zarządzania adekwatnością kapitałową są: (a) spełnienie wymagań określonych w przepisach zewnętrznych (regulacyjna adekwatność kapitałowa) oraz (b) zapewnienie wypłacalności w warunkach normalnych i w warunkach skrajnych (ekonomiczna adekwatność kapitałowa/kapitał wewnętrzny). Realizując te cele, Grupa dąży do osiągnięcia wewnętrznych długookresowych limitów (celów) kapitałowych, określonych w Strategii Ryzyka.

Z kolei celem alokacji kapitału jest kreowanie wartości dla właścicieli poprzez maksymalizację zwrotu z działalności obciążonej ryzykiem, biorąc pod uwagę ustalony apetyt na ryzyko.

W ramach zarządzania kapitałowego realizowany jest również proces planowania kapitału. Celem tego procesu jest określenie funduszy własnych (baza kapitałowa określająca możliwość podjęcia ryzyka) i wykorzystania kapitału (wymogi kapitału regulacyjnego i kapitału ekonomicznego) w taki sposób, aby zapewnić spełnienie limitów (celów) kapitałowych, przy założeniu realizacji przewidywanej strategii biznesowej i profilu ryzyka – w normalnych i skrajnych warunkach ekonomicznych.

Regulacyjna adekwatność kapitałowa

Grupa jest zobowiązana na mocy prawa do spełnienia minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych, określonych w art. 92 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (CRR). Jednocześnie przy ustalaniu limitów/celów kapitałowych uwzględniono:

  • Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) – zalecenie KNF dotyczące dodatkowego wymogu kapitałowego dla zabezpieczenia ryzyka wynikającego z walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych, wynikające z art. 138 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo bankowe. Wysokość tego bufora jest ustalana dla poszczególnych banków corocznie przez KNF w wyniku procesu Badania i Oceny Nadzorczej (BION) i obejmuje ryzyko niedostatecznie pokryte – zdaniem KNF – przez minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych, określone w art. 92 CRR. Aktualnie bufor ten został ustalony w zaleceniach KNF w listopadzie i grudniu 2020 roku w wysokości 3,41 p.p. (Bank) i 3,35 p.p. (Grupa) dla łącznego wskaźnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu na poziomie 2,56 p.p. (Bank) i 2,52 p.p. (Grupa) ponad Wskaźnik Tier 1 oraz 1,91 p.p. (Bank) i 1,88 p.p. (Grupa) ponad Wskaźnik CET 1*;
  • Wymóg połączonego bufora – określony w ustawie o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym – który składa się z:
    • Bufora zabezpieczenia kapitału w wysokości 2,5%;
    • Bufora innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) – w wysokości 0,25%, przy czym wysokość jest corocznie ustalana przez KNF**;
    • Bufora ryzyka systemowego w wysokości 0% obowiązujący od marca 2020 roku, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Finansów i Rozwoju;
    • Bufora antycyklicznego w wysokości 0%.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami i zaleceniami Komisji Nadzoru Finansowego, Grupa ustaliła minimalne poziomy współczynników kapitałowych, będące jednocześnie celami/limitami kapitałowymi. Są to wielkości łącznych wymogów kapitałowych (OCR) dla poszczególnych wskaźników.

 (*) Zalecenie to zastępuje poprzednie zalecenie z 2019 r. dotyczące utrzymania funduszy własnych na pokrycie dodatkowego wymogu kapitałowego poziomie 4,96 p.p. (Bank) i 4,87 p.p. (Grupa) dla łącznego współczynnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu 3,72 p.p. dla Banku i 3,65 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik Tier 1 oraz co odpowiada wymogowi kapitałowemu 2,78 p.p. dla Banku i 2,73 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik CET1

(**) W listopadzie 2020 roku Komisja Nadzoru Finansowego wydała decyzję o zidentyfikowaniu Banku jako innej instytucji o znaczeniu systemowym i nałożeniu Bufora OSII

Poniższa tabela prezentuje te wielkości według stanu na 31 grudnia 2020 r. O każdej zmianie poziomów wymaganego kapitału Bank poinformuje zgodnie z przepisami.

Minimalne poziomy wskaźników kapitałowych 31.12.2020
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1) Bank Grupa
Minimum 4,50% 4,50%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) 1,91% 1,88%
TSCR CET1 (Łączne wymogi SREP/BION) 6,41% 6,38%
Bufor zabezpieczenia kapitału 2,50% 2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) 0,25% 0,25%
Bufor ryzyka systemowego 0,00% 0,00%
Bufor antycykliczny 0,00% 0,00%
Wymóg połączonego bufora 2,75% 2,75%
OCR CET1 (Łączne wymogi kapitałowe CET1) 9,16% 9,13%
Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1) Bank Grupa
Minimum 6,00% 6,00%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) 2,56% 2,52%
TSCR T1 (Łączne wymogi SREP/BION) 8,56% 8,52%
Bufor zabezpieczenia kapitału 2,50% 2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) 0,25% 0,25%
Bufor ryzyka systemowego 0,00% 0,00%
Bufor antycykliczny 0,00% 0,00%
Wymóg połączonego bufora 2,75% 2,75%
OCR T1 (Łączne wymogi kapitałowe T1) 11,31% 11,27%
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) Bank Grupa
Minimum 8,00% 8,00%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) 3,41% 3,35%
TSCR TCR (Łączne wymogi SREP/BION) 11,41% 11,35%
Bufor zabezpieczenia kapitału 2,50% 2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) 0,25% 0,25%
Bufor ryzyka systemowego 0,00% 0,00%
Bufor antycykliczny 0,00% 0,00%
Wymóg połączonego bufora 2,75% 2,75%
OCR TCR (Łączne wymogi kapitałowe TCR) 14,16% 14,10%

 

Ryzyko kapitałowe wyrażone powyższymi celami/limitami kapitałowymi, jest przedmiotem regularnego pomiaru i monitoringu. W odniesieniu do wszystkich docelowych wartości kapitału ustalono pewne minimalne zakresy tych wartości. Wskaźniki kapitałowe w danym przedziale determinują konieczność podjęcia odpowiednich decyzji lub działań zarządczych. Regularny monitoring ryzyka kapitałowego opiera się na klasyfikacji wskaźników kapitałowych do odpowiednich przedziałów, a następnie przeprowadza się ocenę trendów i czynników mających wpływ na poziom adekwatności kapitałowej.

Wymogi w zakresie funduszy własnych

Grupa jest w trakcie realizacji projektu stopniowego wdrażania metody ratingów wewnętrznych (IRB) w celu obliczania minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego i oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych przy użyciu metody IRB oraz metody standardowej dla ryzyka kredytowego oraz metod standardowych dla innych rodzajów ryzyka.

Pod koniec 2012 r. Banco de Portugal (będący nadzorcą konsolidującym) we współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego (KNF) udzielił zezwolenia na stosowanie metody IRB w odniesieniu do następujących portfeli kredytowych: (i) ekspozycje detaliczne wobec klientów indywidualnych zabezpieczone na nieruchomościach mieszkalnych (RRE), (ii) odnawialne ekspozycje detaliczne (QRRE). Zgodnie z przedmiotową zgodą, minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych obliczone z wykorzystaniem metody IRB musiały być czasowo utrzymane na poziomie nie mniejszym niż 80% (tzw. floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą standardową.

Pod koniec 2014 roku Bank uzyskał kolejną decyzję wydaną przez Organy Nadzoru w zakresie stosowania metody IRB. Zgodnie z jej treścią dla portfeli RRE i QRRE, wymogi kapitałowe w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego powinny być utrzymywane tymczasowo na poziomie nie mniejszym niż 70% (floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą standardową, dopóki Bank nie wypełni dodatkowych warunków zdefiniowanych przez Nadzorcę. W lipcu 2017 r. Bank otrzymał zezwolenie Organów Nadzoru (Europejski Bank Centralny we współpracy z KNF) na zastosowanie istotnych zmian w stosowanych modelach IRB (modele LGD) i zniesienie flooru nadzorczego.

Kapitał wewnętrzny

Grupa definiuje kapitał wewnętrzny zgodnie z ustawą Prawo bankowe, jako kwotę niezbędną do pokrycia wszystkich zidentyfikowanych, istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Grupy oraz zmian otoczenia gospodarczego, uwzględniająca przewidywany poziom ryzyka w przyszłości.

Kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w zarządzaniu kapitałowym, w procesach zarządzania ekonomiczną adekwatnością kapitałową oraz alokacji kapitału. Grupa zdefiniowała proces wyliczania kapitału wewnętrznego (ekonomicznego). W tym celu dla mierzalnych rodzajów ryzyka wykorzystywane są modele i metody matematyczno-statystyczne.

Utrzymanie ekonomicznej adekwatności kapitałowej oznacza pokrycie (zabezpieczenie) kapitału wewnętrznego (zagregowanej miary ryzyka) przez dostępne zasoby finansowe (fundusze własne). Obowiązek takiego zabezpieczenia ryzyka wynika wprost z ustawy Prawo bankowe, co znalazło odzwierciedlenie w celach/limitach kapitałowych Grupy – buforze kapitału ekonomicznego oraz buforze kapitału ekonomicznego w warunkach skrajnych.

W 2020 roku obydwa powyższe cele kapitałowe zostały spełnione z nadwyżką. Nadwyżka funduszy własnych nad kapitałem wewnętrznym umożliwia dalszy wzrost skali działalności, szczególnie w kierunku produktów generujących wysoki zwrot z uwzględnieniem ponoszonego ryzyka.

Równolegle kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w procesie alokacji kapitału, do przydzielenia kapitału wewnętrznego na produkty/linie biznesowe, obliczenia miar efektywności uwzględniających ryzyko, ustalenia limitów na ryzyko i realokacji kapitału wewnętrznego.

Ocena adekwatności kapitałowej

Adekwatność kapitałowa dla Grupy i dla Banku w 2020 roku przedstawiona jest w poniższej tabeli:

Adekwatność kapitałowa
(mln zł)
31.12.2020
Grupa
31.12.2019
Grupa
31.12.2020
Bank
31.12.2019
Bank
Aktywa ważone ryzykiem 51 138,0 48 124,6 50 757,4 47 267,6
Wymogi w zakresie funduszy własnych,
w tym:
4 091,0 3 850,0    4 060,6 3 781,4   
– z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta 3 677,0 3 495,2 3 688,3 3 455,8
– z tytułu ryzyka rynkowego 26,7 24,2 26,6 24,2
– z tytułu ryzyka operacyjnego 382,6 326,9 340,7 297,7
– z tytułu korekty wartości godziwej dla ryzyka kredytowego 4,8 3,6 4,9 3,7
Fundusze własne, w tym: 9 969,0 9 668,5    9 726,6 9 454,5   
 – Kapitał podstawowy Tier 1 8 439,0 8 138,5 8 196,6 7 924,5
 – Kapitał Tier 2 1 530,0 1 530,0 1 530,0 1 530,0
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) 19,49% 20,09% 19,16% 20,00%
Minimalny wymagany poziom 14,10% 18,37% 14,16% 18,46%
Nadwyżka(+) / Niedobór(-) wsk. TCR (p.p.) +5,39 +1,72 +5,00 +1,54
Wskaźnik kapitału Tier 1 16,50% 16,91% 16,15% 16,77%
Minimalny wymagany poziom 11,27% 15,15% 11,31% 15,22%
Nadwyżka(+) / Niedobór(-) wsk. T1 (p.p.) +5,23 +1,76 +4,84 +1,55
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1) 16,50% 16,91% 16,15% 16,77%
Minimalny wymagany poziom 9,13% 12,73% 9,16% 12,78%
Nadwyżka(+) / Niedobór (-) wsk. CET1 (p.p.) +7,37 +4,18 +6,99 +3,99
Wskaźnik dźwigni finansowej 8,30% 8,11% 8,06% 7,94%

 

Na koniec 2020 roku adekwatność kapitałowa w Grupie Banku Millennium utrzymywała się na bardzo wysokim i bezpiecznym poziomie. Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) wyniósł na koniec roku 19,49% dla Grupy (19,16% dla Banku), a wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1 równy wskaźnikowi T1) wyniósł 16,50% dla Grupy (16,15% dla Banku). W związku z powyższym minimalne wielkości wskaźników kapitałowych wymagane przez KNF dla Banku jak i Grupy zostały osiągnięte z dużą nadwyżką.

TCR Grupy obniżył się w perspektywie rocznej o ok. 0,6 p.p. (0,8 p.p. dla Banku). Przyczyną tego był szybszy wzrost aktywów ważonych ryzykiem niż wzrost funduszy własnych. Aktywa ważone ryzykiem Grupy wzrosły w 2020 roku o ok. 3 mld zł (tj. o 6,3%), głównie w wyniku wzrostu portfela kredytowego. Fundusze własne Grupy zwiększyły się w 2020 roku o ok. 300 mln zł, głównie w rezultacie zatrzymania wyniku finansowego netto za 2 półrocze 2019 roku w kwocie ok. 227 mln zł.

Bank Millennium posiada politykę dotyczącą wypłaty dywidendy na poziomie pomiędzy 35% a 50% zysku netto, w zależności od zaleceń nadzorczych. W grudniu 2020 r. KNF przedstawił stanowisko w sprawie polityki dywidendowej banków (i innych podmiotów) w roku 2021, zalecające wstrzymanie wypłaty dywidendy w pierwszym półroczu 2021 roku, a w styczniu 2021 roku KNF wydał indywidualne zalecenie w sprawie wstrzymania przez Bank Millenium S.A. wypłaty dywidendy w pierwszym półroczu 2021 roku.

W oparciu o powyższe zalecenia, stanowisko KNF, niepewność w zakresie warunków działania, spowodowaną pandemią COVID-19 i istniejące ryzyko prawne/operacyjne, jak również uwzględniając konieczność zapewnienia właściwego wsparcia kapitałowego dla wzrostu skali działalności biznesowej, Zarząd Banku przedstawi Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy propozycję zatrzymanie całości zysku netto za rok 2020 w funduszach własnych w celu wzmocnienia wskaźników kapitałowych.

Wskaźnik dźwigni kształtuje się na bezpiecznym poziomie 8-9% – przy niewielkich zmianach okresowych – i znacznie przekracza uznawaną za bezpieczną wartość 3%.

W dłuższej perspektywie, poziom adekwatności kapitałowej Grupy oceniany jest jako satysfakcjonujący.

Zgodnie z komunikatem Bankowego Funduszu Gwarancyjnego śródokresowe cele MREL wyznaczone na koniec 2020 r. nie są traktowane przez Fundusz jako obligatoryjne a w najbliższym cyklu planistycznym Fundusz zastosuje zarówno wydłużony termin docelowy, tj. 1 stycznia 2024 r, jak również wskaże jako termin spełnienia pierwszego wiążącego celu śródokresowego 1 stycznia 2022 r. Bank spodziewa się otrzymać zaktualizowane wymogi MREL w II kwartale 2021 roku.

W ramach wypełniania i utrzymywania przez Grupę wymogu MREL, możliwa jest emisja instrumentów kwalifikowalnych, co może spowodować zwiększenie kosztów finansowania.

Więcej informacji o zarządzaniu i adekwatności kapitałowej jest prezentowane w osobnym raporcie zatytułowanym “Raport w zakresie adekwatności kapitałowej, ryzyka oraz polityki wynagrodzeń Grupy Kapitałowej Banku Millennium w 2020 roku”.

Wyniki wyszukiwania