Raport finansowy
i ESG 2020

Sytuacja makroekonomiczna

Rok 2020 był wyjątkowy we współczesnej historii gospodarki światowej. Pandemia COVID-19, a także walka z nią spowodowała duże straty ekonomiczne.

M2020-022 M2020-022

Według szacunków Międzynarodowego Funduszu Walutowego światowy PKB skurczył się w 2020 r. o 4,3%, a więc znacznie silniej niż podczas globalnego kryzysu finansowego w 2009 r. Skala skutków gospodarczych wywołanych pandemia była impulsem do bezprecedensowej skali luzowania polityki pieniężnej i fiskalnej w krajach dotkniętych pandemią.

Wydarzenia gospodarcze w 2020 r. miały niespotykaną wcześniej dynamikę. W szczególności, po bardzo szybkim odbiciu globalnej koniunktury w 3 kw. 2020 r. okres październik-grudzień przyniósł ograniczenie aktywności ekonomicznej w reakcji na nasilenie pandemii COVID-19 oraz ponowne wprowadzenie na wielu obszarach restrykcji dla życia społeczno-gospodarczego. W strefie euro produkt krajowy brutto w 4 kw. 2020 obniżył się i w efekcie Europejski Bank Centralny ponownie dokonał złagodzenia warunków monetarnych. W Stanach Zjednoczonych skutki pandemii w 4Q 2020 okazały się mniejsze. Nasilenie pandemii nie zahamowało wymiany handlowej na świecie i odbudowy przemysłu, czemu sprzyjał wzrost gospodarczy w Chinach, który w całym 2020 r. roku sięgnął 2,9%. W ub. roku gospodarka USA skurczyła się natomiast łącznie o 3,5%, a strefy euro o 6,8%.

Również w Polsce w 4 kw. 2020 pandemia bardzo przybrała na sile. W konsekwencji, od połowy października ponownie wprowadzono obostrzenia dla działalności części działalności usługowej. W listopadzie natomiast rozszerzono ograniczenia dla handlu w galeriach handlowych (w grudniu zostały czasowo zniesione). Czynniki te przyczyniały się do pogłębienia spadku PKB w 4 kw. 2020 r. – do 2,8% r/r wobec spadku o 1,5% r/r w 3 kw. Pomimo stabilnej sytuacji na rynku pracy skutki pandemii dotknęły najsilniej konsumpcję usług. Dodatkowo, ograniczeniu uległy również inwestycje, co nie stanowi niespodzianki zważywszy na niepewność dotyczącą aktywności gospodarczej, a także przejściowy okres pomiędzy starą a nową perspektywą budżetu Unii Europejskiej. W całym roku 2020 PKB w Polsce skurczył się o 2,8%, najsilniej w historii. Spadek ten okazał się jednak płytszy niż spodziewano się na wiosnę 2020 r. i mniejszy niż w innych krajach Unii Europejskiej. Skalę zmian łagodził sektor przemysłowy oraz eksport, którym sprzyjało ożywienie globalnego handlu, korzystny kurs złotego, a także relatywnie mocny, pomimo pandemii, popyt na dobra konsumpcyjne z zagranicy. Mniej bolesny spadek aktywności gospodarczej w całym 2020 r. wynika ponadto z niższego udziału w gospodarce branż najsilniej dotkniętych przez obostrzenia i samoizolację konsumentów, znaczącego wsparcia ze strony władz publicznych: tarcz antykryzysowych i tarczy finansowej Polskiego Funduszu Rozwoju, a także ze złagodzenia warunków monetarnych przez Radę Polityki Pieniężnej. Programy te oraz mniejsza na tle innych krajów skala recesji skutkowały jedynie niewielkim wzrostem bezrobocia. Stopa bezrobocia rejestrowanego na koniec 2020 r. wyniosła 6,2% i była tylko o 1 pkt proc. wyższa niż rok wcześniej, co pozytywnie wyróżnia Polskę wśród członków Unii Europejskiej.

raport_003 raport_003

Nadal relatywnie dobra sytuacja na rynku pracy i ograniczona skala spadku popytu skutkowała tylko niewielkim spadkiem inflacji CPI w Polsce w 4 kw. 2020. W okresie październik-grudzień wyniosła ona średnio 2,8% r/r wobec 3,0% r/r w 3 kw. Inflacja napędzana była głównie przez wzrost cen usług, który utrzymywał się w okresie pandemii. Działo się tak, ponieważ działający usługodawcy byli w stanie przerzucić koszty podwyższonych standardów sanitarnych na konsumentów. Rada Polityki Pieniężnej nie dokonywała w 4 kw. 2020 r. modyfikacji stóp procentowych oraz NBP dalej realizował (choć w niewielkiej skali) program odkupu obligacji Skarbu Państwa oraz papierów dłużnych z gwarancją skarbu państwa. W grudniu 2020 r. Narodowy Bank Polski dokonał interwencji na rynku walutowym, a Rada Polityki Pieniężnej podkreślała możliwość ich kontynuacji oraz znaczenie słabego kursu złotego dla wsparcia eksportu. W ocenie Banku obecne parametry polityki monetarnej w Polsce będą utrzymywane w kolejnych kwartałach, podobnie jak możliwość interwencji NBP na rynku walutowym.

W warunkach stabilnego rynku pracy, wprowadzonych obostrzeń oraz samoizolacji konsumentów depozyty gospodarstw domowych w 4 kw. 2020 przyrosły silniej niż przed kwartałem, co odzwierciedla podniesienie stopy oszczędności. Z kolei depozyty przedsiębiorstw niefinansowych nie zwiększyły się istotnie, co w ocenie Banku można wiązać z wygaśnięciem wsparcia firm w ramach tarczy finansowej PFR. W przypadku nowo udzielonych kredytów konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych, a także kredytów dla przedsiębiorstw niefinansowych odnotowano niewielką poprawę w 4 kw. 2020, choć należy zauważyć ich spadki względem analogicznego kwartału 2019 r. Wartość nowych kredytów mieszkaniowych w 4 kw. 2020 była natomiast znacząco wyższa niż przed rokiem, czemu sprzyjała nadal dobra sytuacja na rynku pracy oraz ograniczone zainteresowanie innymi sposobami utrzymywania wartości pieniądza.

Rok 2021 powinien przynieść wyraźną poprawę aktywności gospodarczej. Jej skala będzie zależna od sytuacji epidemicznej oraz tempa szczepień przeciwko COVID-19. Z tego też powodu oczekiwania na rok 2021 obarczone są podwyższoną niepewnością. W bazowym scenariuszu Banku założono stopniowe ustępowanie pandemii od 2 kw. 2021 r. Rozpoczęcie procesów szczepień budzi nadzieje na wyeliminowanie części niepewności i uniknięcie ponownego wprowadzenia surowych obostrzeń, choć uzyskanie zbiorowej odporności dającej szanse na powrót normalności zajmie kilka kwartałów. Oznacza to, że niektóre obostrzenia zostaną utrzymane także w roku 2021 r. Ostatnie dane wskazują jednak, że krajowa gospodarka staje się coraz mniej podatna na negatywny wpływ kolejnych ograniczeń. Oczekiwania Banku dotyczące poprawy sytuacji gospodarczej w 2021 r., przy tylko niewielkim spadku popytu na pracę potwierdza badanie ankietowe przedsiębiorstw NBP. Perspektywy inwestycji nadal pozostają słabe. Tym samym wzrost gospodarczy w Polsce w 2021 r. będzie wspierany według Banku głównie odbudową popytu konsumpcyjnego oraz eksportem dóbr konsumpcyjnych.

W 2021 r. krajowa gospodarka będzie funkcjonować w środowisku niemal zerowych stóp procentowych NBP. Polityka fiskalna także pozostanie w ocenie Banku bardzo łagodna, a deficyt budżetowy utrzyma się na wysokim poziomie. Wywołany nim wzrost długu publicznego będzie stanowił obciążenie finansów publicznych w długim okresie, jednak obecnie nie powoduje napięć na rynkach finansowych, ze względu na rozpoczęty przez NBP program luzowania ilościowego. Taka polityka gospodarcza w warunkach odbudowy wzrostu gospodarczego oraz podwyżek cen regulowanych będzie sprzyjała utrzymaniu inflacji na relatywnie wysokim poziomie.

Wyniki wyszukiwania