Raport finansowy
i ESG 2020

Rozwiązania dla kredytobiorców kredytów walutowych

Rozwiązania dla klientów posiadających kredyt hipoteczny we frankach szwajcarskich. Bank Millennium obecnie obsługuje 2,6 miliona aktywnych klientów detalicznych, liczba aktywnych umów dotyczących walutowych kredytów hipotecznych wynosi 57,8. tys. (bez dawnego Euro Banku).

Kredyty hipoteczne indeksowane, lub denominowane w walutach zagranicznych, w większości we frankach szwajcarskich, były oferowane klientom od roku 2000, większość z nich udzielono w latach 2005-2008. W chwili ich udzielania, umowy kredytowe były zgodne z polskim prawem i stosownymi regulacjami, w szczególności z rekomendacjami Komisji Nadzoru Finansowego KNF (w szczególności Rekomendacją S). W momencie zaciągania kredytu w walucie zagranicznej klienci musieli uprzednio jednoznacznie odmówić kredytu w złotych polskich. Związek Banków Polskich ZBP, w odpowiednim momencie, zasugerował rezygnację z walutowych kredytów hipotecznych, ale nadzór i sfera publiczna zachęcali do ich dostępności, co zostało opisane i udokumentowane w raporcie ZBP pt. „Biała księga kredytów frankowych w Polsce”. Istotne były tego przyczyny. W Polsce brak było kapitału, a występował znaczny popyt na kredyty hipoteczne, natomiast względnie wysokie oprocentowanie kredytów złotowych było przeszkodą na drodze wspierania finansowania realizowanej wówczas budowy mieszkań. Walutowe kredyty hipoteczne, wspierane przez niskie stopy procentowe na frankach szwajcarskich i euro, wpłynęły korzystnie na wzrost gospodarczy Polski i przyczyniły się do powstania ok. 775 000 mieszkań i domów.

Umowy kredytowe nie były kwestionowane w okresie, kiedy kurs wymiany franka szwajcarskiego na złotówkę był korzystny dla kredytobiorców. Kwestionowanie przez kredytobiorców postanowień umownych zaczęło się, gdy kurs wymiany począł zmieniać się na niekorzyść klientów. Klauzule odnoszące się do tabel kursów walut niektórych banków zostały włączone do listy klauzul abuzywnych w wyniku abstrakcyjnej procedury kontroli abuzywności. Warto podkreślić, że wspomniane włączenie niekoniecznie oznacza niezgodność z prawem w danym przypadku. Kredyty indeksowane do walut zagranicznych, (które w istocie stanowiły główną ofertę Banku Millennium), były oferowane dla wygody kredytobiorców, którzy chcieli mieć pewność, że w momencie zaciągania kredytu, otrzymają dokładnie taką kwotę w złotówkach, jakiej potrzebują.

Nagłe zwiększenie niezadowolenia klientów spowodował szwajcarski bank centralny, który nieoczekiwanie uwolnił kurs swej waluty dn. 15 stycznia 2015 r., w wyniku czego frank szwajcarski znacznie umocnił się do innych walut, włącznie z polskim złotym. W ten sposób podjęta decyzja wywarła skutek, wykraczający daleko poza granice Polski i uderzyła także w polskich obywateli, którzy zaciągnęli kredyty mieszkaniowe w tej walucie.

Z danych Związku Banków Polskich, zebranych od wszystkich banków posiadających walutowe kredyty hipoteczne wynika, że znaczna większość sporów została ostatecznie rozwiązana korzystnie dla banków do roku 2019. Jednakże, po wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE), wydanym 3 października 2019 r. (Sprawa C-260/18) proporcje zmieniły się na niekorzyść i w większości przypadków banki przegrały sprawy w sądach. Jednak linia orzecznicza dotycząca kredytów walutowych nie została jeszcze definitywnie ukształtowana. Znaczący wpływ na przyszłe rozstrzygnięcia sądowe mogą wnieść odpowiedzi na kolejne zapytania skierowane przez polskie sądy do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej (TSUE) oraz orzeczenie Izby Cywilnej Sądu Najwyższego, w pełnym składzie, której posiedzenie w tej sprawie zapowiedziane jest na 25 marca 2021 roku.

W dniu 8 grudnia 2020 roku, p. Jacek Jastrzębski, Przewodniczący Komisji Nadzoru Finansowego na łamach dziennika Rzeczpospolita zaproponował wprowadzenie rozwiązania „sektorowego” w kwestii ryzyka związanego z walutowymi kredytami hipotecznymi. Propozycja zakłada, że banki dobrowolnie oferowałyby klientom możliwość zamiany walutowych kredytów hipotecznych na PLN tak, jakby kredyty były w PLN od dnia ich udzielenia, z jednoczesną retrospektywną zmianą formuły naliczania odsetek na WIBOR plus marża historyczna dla takich kredytów od dnia udzielenia kredytu. Wniosek był konsultowany z bankami pod auspicjami KNF i ZBP. Na obecnym etapie ostateczny wynik, jak również jego harmonogram, pozostają niejasne. Dlatego Bank pozostaje otwarty na klientów, oferując im polubowne rozwiązania na własnych warunkach.

Bank Millennium prowadzi indywidualne ustalenia z klientami dotyczące warunków spłaty lub przewalutowania kredytu, uwzględniając indywidulaną sytuację i oczekiwania każdego klienta.

Bank Millennium zawsze rozmawiał ze swoimi klientami i oferował rozwiązania dostosowane do ich potrzeb. W okresie 2010-2015 klienci głównie byli zainteresowani zmianą nieruchomość stanowiącą zabezpieczenie kredytu, natomiast w latach 2015-2020, z racji dużego wzrostu wynagrodzeń w tym okresie, przede wszystkim dokonaniem wcześniejszej spłaty, więc zapytania dotyczyły możliwości zaoferowania korzystniejszego kursu. Od 2020 roku, ze względu na znaczną obniżkę stawki WIBOR, klienci poszukują głównie możliwości przewalutowania kredytu na złotówki, eliminując ryzyko walutowe i utrzymując i tak niską miesięczną ratę. Propozycja banku jest przygotowywana dla każdego klienta indywidualnie. Zainteresowanie ze strony klientów oceniamy jako znaczące. W ciągu 2020 roku liczba aktywnych umów spadła do poziomu 57,8 tys. o prawie 6% przy czym spłata w całości oraz dobrowolne przewalutowania stanowiły 80% tego spadku.

Bank Millennium regularnie przygotowuje i przedstawia klientom posiadającym kredyty walutowane rozwiązania mające na celu m.in. ułatwienie kredytobiorcom spłacającym kredyt bezpośrednio w CHF przewalutowania tego kredyt (czyli zmiany waluty spłaty na złotówki) bądź spłaty kredytu na warunkach korzystnych dla klienta.  Jedną z najistotniejszych zmian w roku 2020 było wprowadzenie do rozliczeń kredytów frankowych  średniego kursu NBP oraz ograniczenie do minimum formalności zawiązanych z  przewalutowania bądź spłatą kredytu.

Od stycznia 2015 r., kiedy to odnotowano szybki wzrost kursu franka szwajcarskiego, Bank Millennium oferuje specjalne rozwiązania tzw. sześciopak”, obejmujące:

  1. Uwzględnienie ujemnej stawki Libor przy wyliczaniu wysokości oprocentowania kredytów mieszkaniowych.
  2. Istotne zmniejszenie tzw. spreadu walutowego, co skutkuje odczuwalnym zmniejszeniem wysokości płaconych przez klientów rat kredytowych.
  3. Wydłużenie na wniosek klienta okresu spłaty lub okresowe zawieszenie spłaty raty kredytowej, tak, aby jej poziom nie był wyższy lub był niewiele wyższy niż przed uwolnieniem kursu. Wnioski te mogłyby być składane wyłącznie przez kredytobiorców zamieszkujących kredytowaną nieruchomość.
  4. Rezygnacja z żądania nowego zabezpieczenia oraz ubezpieczenia kredytu wobec kredytobiorców terminowo spłacających raty kredytowe.
  5. Umożliwienie kredytobiorcom zamiany waluty kredytu z CHF na PLN po kursie równym średniemu kursowi NBP.
  6. Uelastycznienie zasad restrukturyzacji kredytów hipotecznych dla klientów zamieszkujących kredytowane nieruchomości.

Klienci Banku Millennium, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy zarówno we frankach szwajcarskich jak i złotówkach i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, mogą ubiegać się o wsparcie z Funduszu Wsparcia Kredytobiorców utworzonego przez banki, w tym Bank Millennium w 2015 r. Na podstawie Ustawy o wsparciu kredytobiorców, którzy zaciągnęli kredyt mieszkaniowy i znajdują się w trudnej sytuacji finansowej, przyjętej w 2019 r., która weszła w życie 1 stycznia 2020 r., zostały zmienione kryteria wnioskowania o wsparcie, co ma zwiększyć dostępność Funduszu.

Wsparcie jest czasową pomocą przyznawaną kredytobiorcom, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji życiowej, takiej jak utrata pracy lub zmniejszenie dochodów. Kredytobiorca, któremu udzielono wsparcia otrzymuje co miesiąc środki pieniężne z przeznaczeniem na płatność raty kredytu. Środki te wypłacane są w okresie nie dłuższym niż 36 miesięcy, w wysokości odpowiadającej racie kredytu jednak nie większej niż 2 000 zł. Jeśli kwota uzyskana ze sprzedaży nieruchomości nie wystarczyła na spłatę kredytu mieszkaniowego kredytobiorca może uzyskać pożyczkę na spłatę zadłużenia (nieoprocentowana forma pomocy) w kwocie maksymalnie 72 000 zł. Zwrot uzyskanej pomocy rozpoczyna się po dwóch latach od wypłaty ostatniej części wsparcia lub pożyczki i rozłożony jest na w 144 nieoprocentowane raty. Część środków może być umorzona pod warunkiem regularnej spłaty.

Od momentu powstania Fundusz został wykorzystany zaledwie w kilku procentach i nadal oczekuje na pełne przeznaczenie na rzecz potrzebujących kredytobiorców.

[GRI 206-1]

Na dzień 31 grudnia 2020 r., Bank miał 5 018 umów kredytowych i dodatkowo 496 umów kredytowych z byłego Euro Banku w ramach prowadzonych obecnie indywidualnych sporów (z wyłączeniem spraw windykacyjnych) dotyczących klauzul indeksacyjnych walutowych kredytów hipotecznych przedłożonych sądom. Całkowita wartość roszczeń przedstawionych przez powodów wynosi PLN 562,4 mln oraz CHF 34,3 mln. Sprawy dotyczące 98% umów kredytowych toczą się przed sądem pierwszej instancji oraz dotyczące 2% umów kredytowych przed sądem drugiej instancji. Do dnia 31.12.2020 tylko 69 spraw zostało finalnie rozstrzygniętych.

Bank jest stroną pozwu zbiorowego, którego przedmiotem jest określenie odpowiedzialności Banku w stosunku do członków grupy na podstawie nieuzasadnionego wzbogacenia się w związku z zawartymi umowami walutowych kredytów hipotecznych. Nie jest to spór dotyczący płatności. Orzeczenie w powyższym postępowaniu nie będzie obejmowało przyznania żadnych kwot na rzecz członków grupy. Liczba umów kredytowych objętych tymi postępowaniami wynosi 3 281. Sprawa obecnie jest odroczona na czas nieokreślony.

W 2020 roku kilka banków, w tym także Bank Millennium, otrzymał decyzję Prezesa UOKiK uznającą za abuzywne klauzule określające zasady wymiany walut, stosowane w tzw. aneksie antyspreadowym, i jednocześnie zakazał ich stosowania. Na Bank Millennium nałożono karę w wysokości 10,5 mln zł, jej wysokość uwzględnia dwie okoliczności łagodzące: współpracę z UOKiK oraz zaprzestanie stosowania kwestionowanych postanowień. Bank odwołał się od decyzji UOKiK i sprawa jest na etapie rozpoznawania przez sąd I instancji.

Wyniki wyszukiwania