Brak notatek
Koszyk jest lusty
Wyślij do drukarki
Usuń
Raport finansowy i społeczny 2018

Zarządzanie i planowanie kapitałowe

Zarządzanie kapitałowe odnosi się do dwóch obszarów: zarządzania adekwatnością kapitałową i alokacji kapitału. Dla obydwu z tych obszarów określone zostały cele zarządcze.

Celami zarządzania adekwatnością kapitałową są: (a) spełnienie wymagań określonych w przepisach zewnętrznych (regulacyjna adekwatność kapitałowa) oraz (b) zapewnienie wypłacalności w warunkach normalnych i w warunkach skrajnych (ekonomiczna adekwatność kapitałowa/kapitał wewnętrzny). Realizując te cele, Grupa dąży do osiągnięcia wewnętrznych długookresowych limitów (celów) kapitałowych, określonych w Strategii Ryzyka.

Z kolei celem alokacji kapitału jest kreowanie wartości dla właścicieli poprzez maksymalizację zwrotu z działalności obciążonej ryzykiem, biorąc pod uwagę ustalony apetyt na ryzyko.

W ramach zarządzania kapitałowego realizowany jest również proces planowania kapitału. Celem tego procesu jest określenie funduszy własnych (baza kapitałowa określająca możliwość podjęcia ryzyka) i wykorzystania kapitału (wymogi kapitału regulacyjnego i kapitału ekonomicznego) w taki sposób, aby zapewnić spełnienie limitów (celów) kapitałowych, przy założeniu realizacji przewidywanej strategii biznesowej i profilu ryzyka – w normalnych i skrajnych warunkach ekonomicznych.

Regulacyjna adekwatność kapitałowa

Grupa jest zobowiązana na mocy prawa do spełnienia minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych, określonych w art. 92 Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (CRR). Jednocześnie przy ustalaniu limitów/celów kapitałowych uwzględniono:

  • Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) – zalecenie KNF dotyczące dodatkowego wymogu kapitałowego dla zabezpieczenia ryzyka wynikającego z walutowych kredytów hipotecznych dla gospodarstw domowych, wynikające z art. 138 ust. 1 pkt 2a ustawy Prawo bankowe. Wysokość tego bufora jest ustalana dla poszczególnych banków corocznie przez KNF w wyniku procesu Badania i Oceny Nadzorczej (BION) i obejmuje ryzyko niedostatecznie pokryte – zdaniem KNF – przez minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych, określone w art. 92 CRR. Aktualnie bufor ten został ustalony w zaleceniach KNF w październiku i listopadzie 2018 roku w wysokości 6,41 p.p. (Bank) i 6,27 p.p. (Grupa) dla łącznego wskaźnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu na poziomie 4,81 p.p. (Bank) i 4,70 p.p. (Grupa) ponad Wskaźnik Tier1 oraz 3,59 p.p. (Bank) i 3,51 p.p. (Grupa) ponad Wskaźnik CET1[1];
  • Wymóg połączonego bufora – określony w ustawie o nadzorze makroostrożnościowym nad systemem finansowym i zarządzaniu kryzysowym w systemie finansowym – który składa się z:
    • Bufora zabezpieczenia kapitału w wysokości 1,875%, przy czym od początku 2019 roku osiągnie docelową wielkość 2,5%;
    • Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) – w wysokości 0%, przy czym wysokość jest corocznie ustalana przez KNF[2];
    • Bufor ryzyka systemowego w wysokości 3% obowiązujący od początku 2018 roku;
    • Bufor antycykliczny w wysokości 0%.

Zgodnie z obowiązującymi przepisami i zaleceniami Komisji Nadzoru Finansowego, Grupa ustaliła minimalne poziomy współczynników kapitałowych, będące jednocześnie celami/limitami kapitałowymi. Są to wielkości OCR (łącznych wymogów kapitałowych) dla poszczególnych wskaźników.

[1] Zalecenie to zastępuje poprzednie zalecenie z 2017 r. dotyczące utrzymania funduszy własnych na pokrycie dodatkowego wymogu kapitałowego poziomie 5,53 p.p. (Bank) i 5,41 p.p. (Grupa) dla łącznego współczynnika kapitałowego (TCR), co odpowiada wymogowi kapitałowemu 4,15 p.p. dla Banku i 4,06 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik Tier 1 oraz co odpowiada wymogowi kapitałowemu 3,10 p.p. dla Banku i 3,06 p.p. dla Grupy ponad Wskaźnik CET1

[2] W sierpniu 2018 roku Bank poinformował o decyzji Komisji Nadzoru Finansowego o uchyleniu decyzji identyfikującej Bank Millennium SA jako inną instytucję o znaczeniu systemowym i nakładającą na Bank bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym

Poniższa tabela prezentuje te wielkości według stanu na 31 grudnia 2018 r. oraz wielkości obowiązujące od 1 stycznia 2019.

Wskaźnik kapitałowy 31.12.2018 2019
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (Wskaźnik CET1) Bank Grupa Bank Grupa
Minimum 4,50% 4,50% 4,50% 4,50%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) 3,59% 3,51% 3,59% 3,51%
TSCR CET1 (Łączne wymogi SREP/BION) 8,09% 8,01% 8,09% 8,01%
Bufor zabezpieczenia kapitału 1,88% 1,88% 2,50% 2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Bufor ryzyka systemowego 3,00% 3,00% 3,00% 3,00%
Bufor antycykliczny 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Wymóg połączonego bufora 4,88% 4,88% 5,50% 5,50%
OCR CET1 (Łączne wymogi kapitałowe CET1) 12,97% 12,89% 13,59% 13,51%
Wskaźnik kapitału Tier 1 (Wskaźnik T1) Bank Grupa Bank Grupa
Minimum 6,00% 6,00% 6,00% 6,00%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) 4,81% 4,70% 4,81% 4,70%
TSCR T1 (Łączne wymogi SREP/BION) 10,81% 10,70% 10,81% 10,70%
Bufor zabezpieczenia kapitału 1,88% 1,88% 2,50% 2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Bufor ryzyka systemowego 3,00% 3,00% 3,00% 3,00%
Bufor antycykliczny 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Wymóg połączonego bufora 4,88% 4,88% 5,50% 5,50%
OCR T1 (Łączne wymogi kapitałowe T1) 15,69% 15,58% 16,31% 16,20%
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) Bank Grupa Bank Grupa
Minimum 8,00% 8,00% 8,00% 8,00%
Bufor II Filara kredytów walutowych (RRE FX) 6,41% 6,27% 6,41% 6,27%
TSCR TCR (Łączne wymogi SREP/BION) 14,41% 14,27% 14,41% 14,27%
Bufor zabezpieczenia kapitału 1,88% 1,88% 2,50% 2,50%
Bufor innej instytucji o znaczeniu systemowym (OSII) 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Bufor ryzyka systemowego 3,00% 3,00% 3,00% 3,00%
Bufor antycykliczny 0,00% 0,00% 0,00% 0,00%
Wymóg połączonego bufora 4,88% 4,88% 5,50% 5,50%
OCR TCR (Łączne wymogi kapitałowe TCR) 19,29% 19,15% 19,91% 19,77%

 

Ryzyko kapitałowe wyrażone powyższymi celami/limitami kapitałowymi, jest przedmiotem regularnego pomiaru i monitoringu. W odniesieniu do wszystkich docelowych wartości kapitału ustalono pewne minimalne zakresy tych wartości. Wskaźniki kapitałowe w danym przedziale determinują konieczność podjęcia odpowiednich decyzji lub działań zarządczych. Regularny monitoring ryzyka kapitałowego opiera się na klasyfikacji wskaźników kapitałowych do odpowiednich przedziałów, a następnie przeprowadza się ocenę trendów i czynników mających wpływ na poziom adekwatności kapitałowej.

Wymogi w zakresie funduszy własnych

Grupa jest w trakcie realizacji projektu stopniowego wdrażania metody ratingów wewnętrznych (IRB) w celu obliczania minimalnych wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego i oblicza wymogi w zakresie funduszy własnych przy użyciu metody IRB oraz metody standardowej dla ryzyka kredytowego oraz metod standardowych dla innych rodzajów ryzyka.

Pod koniec 2012 r. Banco de Portugal (będący nadzorcą konsolidującym) we współpracy z Komisją Nadzoru Finansowego (KNF) udzielił zezwolenia na stosowanie metody IRB w odniesieniu do następujących portfeli kredytowych: (i) ekspozycje detaliczne wobec klientów indywidualnych zabezpieczone na nieruchomościach mieszkalnych (RRE), (ii) odnawialne ekspozycje detaliczne (QRRE). Zgodnie z przedmiotową zgodą, minimalne wymogi w zakresie funduszy własnych obliczone z wykorzystaniem metody IRB musiały być czasowo utrzymane na poziomie nie mniejszym niż 80% (tzw. floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą standardową.

Pod koniec 2014 roku Bank uzyskał kolejną decyzję wydaną przez Organy Nadzoru w zakresie stosowania metody IRB. Zgodnie z jej treścią dla portfeli RRE i QRRE, wymogi kapitałowe w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka kredytowego powinny być utrzymywane tymczasowo na poziomie nie mniejszym niż 70% (floor nadzorczy) odpowiednich wymogów kapitałowych obliczonych metodą standardową, dopóki Bank nie wypełni dodatkowych warunków zdefiniowanych przez Nadzorcę. W lipcu 2017 r. Bank otrzymał zezwolenie Organów Nadzoru (Europejski Bank Centralny we współpracy z KNF) na zastosowanie istotnych zmian w stosowanych modelach IRB (modele LGD) i zniesienie flooru nadzorczego.

Kapitał wewnętrzny

Grupa definiuje kapitał wewnętrzny zgodnie z ustawą Prawo bankowe, jako kwotę niezbędną do pokrycia wszystkich zidentyfikowanych, istotnych rodzajów ryzyka występujących w działalności Grupy oraz zmian otoczenia gospodarczego, uwzględniająca przewidywany poziom ryzyka w przyszłości.

Kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w zarządzaniu kapitałowym, w procesach zarządzania ekonomiczną adekwatnością kapitałową oraz alokacji kapitału. Grupa zdefiniowała proces wyliczania kapitału wewnętrznego (ekonomicznego). W tym celu dla mierzalnych rodzajów ryzyka wykorzystywane są modele i metody matematyczno-statystyczne.

Utrzymanie ekonomicznej adekwatności kapitałowej oznacza pokrycie (zabezpieczenie) kapitału wewnętrznego (zagregowanej miary ryzyka) przez dostępne zasoby finansowe (fundusze własne). Obowiązek takiego zabezpieczenia ryzyka wynika wprost z ustawy Prawo bankowe, co znalazło odzwierciedlenie w celach/limitach kapitałowych Grupy – buforze kapitału ekonomicznego oraz buforze kapitału ekonomicznego w warunkach skrajnych.

W 2018 roku obydwa powyższe cele kapitałowe zostały spełnione z nadwyżką. Nadwyżka funduszy własnych nad kapitałem wewnętrznym umożliwia dalszy wzrost skali działalności, szczególnie w kierunku produktów generujących wysoki zwrot z uwzględnieniem ponoszonego ryzyka.

Równolegle kapitał wewnętrzny jest wykorzystywany w procesie alokacji kapitału, do przydzielenia kapitału wewnętrznego na produkty/linie biznesowe, obliczenia miar efektywności uwzględniających ryzyko, ustalenia limitów na ryzyko i realokacji kapitału wewnętrznego.

Ocena adekwatności kapitałowej

Na koniec 2018 roku adekwatność kapitałowa w Grupie Banku Millennium utrzymywała się na bardzo wysokim i bezpiecznym poziomie. Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) wyniósł na koniec roku 21,68% dla Grupy (21,49% dla Banku), a wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1 równy wskaźnikowi T1) wyniósł 19,77% dla Grupy (19,55% dla Banku). W związku z powyższym minimalne wielkości wskaźników kapitałowych wymagane przez KNF dla Banku jak i Grupy zostały osiągnięte z nadwyżką.

Wskaźniki kapitałowe Grupy obniżyły się nieznacznie w perspektywie rocznej o ok. 0,3 p.p. Przyczyną tego był wzrost aktywów ważonych ryzykiem szybszy niż wzrost funduszy własnych. Aktywa ważone ryzykiem Grupy wzrosły w 2018 roku o ok. 3,9 mld zł (t.j o 12%), w wyniku zwiększenia wolumenu portfela kredytowego. Fundusze własne Grupy zwiększyły się w 2018 roku o ok. 753 mln zł, głównie w rezultacie zatrzymania 100% wyniku finansowego netto za 2017 rok.

Adekwatność kapitałowa dla Grupy i dla Banku w 2018 roku przedstawiona jest w poniższej tabeli:

Adekwatność kapitałowa 31.12.2018 31.12.2017 31.12.2018 31.12.2017
Grupa Grupa Bank Bank
Aktywa ważone ryzykiem 36 635,5 32 693,6 36 012,8 31 927,7
Wymogi w zakresie funduszy własnych, w tym: 2 930,8 2 615,5 2 880,9 2 554,3
   – z tytułu ryzyka kredytowego i kredytowego kontrahenta 2 593,9 2 297,7 2 570,6 2 260,4
   – z tytułu ryzyka rynkowego 20,3 18,3 20,3 18,3
   – z tytułu ryzyka operacyjnego 313,1 293,4 286,4 269,4
   – z tytułu korekty wartości godziwej z tytułu ryzyka kredytowego 3,5 6,1 3,6 6,2
Fundusze własne, w tym: 7 943,0 7 190,6 7 738,5 7 943,0
   – Kapitał podstawowy Tier 1 7 243,0 6 548,8 7 038,5 7 243,0
   – Kapitał Tier 2 700,0 641,8 700,0 641,8
Łączny wskaźnik kapitałowy (TCR) 21,68% 21,99% 21,49% 21,93%
Minimalny wymagany poziom 19,15% 18,91% 19,29% 19,03%
Nadwyżka(+) / Niedobór(-) wskaźnika TCR (p.p.) +2,53 +3,08 +2,20 +2,9
Wskaźnik kapitału Tier 1 19,77% 20,03% 19,54% 19,92%
Minimalny wymagany poziom 15,58% 14,56% 15,69% 14,65%
Nadwyżka(+) / Niedobór(-) wskaźnika T1 (p.p.) +4,19 +5,47 +3,86 +5,27
Wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1 (CET1) 19,77% 20,03% 19,54% 19,92%
Minimalny wymagany poziom 12,89% 13,53% 12,97% 13,60%
Nadwyżka(+) / Niedobór (-) wskaźnika CET1 (p.p.) +6,88 +6,50 +6,57 +6,32
Wskaźnik dźwigni finansowej 8,62% 8,88% 8,41% 8,68%

 

W styczniu 2019 r. KNF wydał zalecenie w sprawie polityki dywidendowej dla Banku, w którym wyznaczył następujące dodatkowe bufory dla wypłaty dywidendy (ponad minimum wymagane dla TCR na koniec 2018 roku):  +1,5% oraz bufor zabezpieczenia kapitału w pełnej wysokości 2,5%, w celu wypłaty 75% ; + dodatkowy bufor „stress test add-on” (3,14% dla Banku/Grupy) w celu wypłaty 100%. KNF utrzymał także dodatkowe kryteria dla banków z portfelami walutowych kredytów hipotecznych (K1, odnoszący się do udziału hipotek walutowych w całym portfelu kredytowym oraz K2, biorący pod uwagę udział w tych kredytach walutowych kredytów udzielonych w latach 2007-2008).

Bank Millennium posiada politykę dotyczącą wypłaty dywidendy na poziomie pomiędzy 35% a 50% zysku netto, w zależności od zaleceń nadzorczych. Wysokie współczynniki kapitałowe Banku (na koniec 2018) umożliwiłyby wypłatę w wysokości 75%, gdyby nie dodatkowe kryteria K1/K2. W związku z powyższym oraz mając na względzie planowaną akwizycję Eurobanku SA, Zarząd Banku przedstawi Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy propozycję zatrzymanie całości zysku netto za rok 2018 w funduszach własnych w celu wzmocnienia wskaźników kapitałowych. Jeśli propozycję tą zaakceptuje Walne Zgromadzenie, dodatni wpływ na współczynnik T1 i TCR wyniesie około 2,1 p.p. (do poziomów odpowiednio 21,85% oraz 23,76% dla Grupy).

Po zamknięciu okresu sprawozdawczego, to jest dnia 17 stycznia 2019 roku, Bank podjął decyzję o emisji obligacji podporządkowanych w kwocie 830 mln zł, które zostały w pełni opłacone i objęte dnia 30 stycznia 2019 roku. Obligacje, po akceptacji KNF zostaną wliczone do Kapitału Tier 2, co spowoduje dalszy wzrost współczynnika TCR Grupy o około 2,3 p.p. do poziomu 26,02% (w oparciu o dane na dzień 31 grudnia 2018 r., z uwzględnieniem zatrzymania całości zysku netto za 2018 rok).

Wskaźnik dźwigni kształtuje się na bezpiecznym poziomie 8-9% – przy niewielkich zmianach okresowych – i przekracza prawie trzykrotnie uznawaną za bezpieczną wartość 3%.

W dłuższej perspektywie, poziom adekwatności kapitałowej Grupy oceniany jest jako satysfakcjonujący. Wskaźniki kapitałowe znajdują się w długookresowym trendzie wzrostowym, a ich poziomy przekraczają minimalne wartości wynikające z regulacji.

Więcej informacji o zarządzaniu i adekwatności kapitałowej jest prezentowane w osobnym raporcie zatytułowanym “Raport w zakresie adekwatności kapitałowej, ryzyka i polityki wynagrodzeń Grupy Kapitałowej Banku Millennium w 2018 roku”.