Brak notatek
Koszyk jest lusty
Wyślij do drukarki
Usuń
Raport finansowy i społeczny 2018

Standardy i interpretacje przyjęte w roku 2018 oraz nieobowiązujące na dzień bilansowy

Zastosowane nowe i zmienione standardy i interpretacje

W niniejszym skonsolidowanym sprawozdaniu finansowym zastosowano po raz pierwszy następujące nowe i zmienione standardy i interpretacje, które weszły w życie od 1 stycznia 2018 r.:

W dniu 24 lipca 2014 roku Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości wydała nowy Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej – MSSF 9: „Instrumenty finansowe”, obowiązujący dla rocznych okresów rozpoczynających się 1 stycznia 2018 roku, który zastąpił istniejący Międzynarodowy Standard Rachunkowości 39 „Instrumenty finansowe: ujmowanie i wycena”.

Grupa w marcu 2016 r. uruchomiła projekt wdrożenia MSSF 9, angażujący aktywnie różne jednostki organizacyjne odpowiedzialne za obszar rachunkowości i sprawozdawczości finansowej oraz zarządzanie ryzykiem, jak również departamenty biznesowe i informatyczne i konsultantów zewnętrznych.

MSSF 9 wprowadził zmiany w zakresie zasad klasyfikacji i wyceny instrumentów finansowych (w szczególności aktywów finansowych), jak również nowe podejście do rachunkowości zabezpieczeń oraz nowe standardy w procesie szacowania utraty wartości aktywów finansowych.

Poniżej przedstawiono opis modeli biznesowych oraz standardów rachunkowości dotyczących instrumentów finansowych i rachunkowości zabezpieczeń obowiązujących w Grupie według MSSF9.

Klasyfikacja aktywów finansowych

Zgodnie z wymogami MSSF 9 aktywa finansowe klasyfikowane są w momencie ich początkowego ujęcia (i w dniu wdrożenia MSSF9) do jednej z trzech kategorii:

  • Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu (dalej „AC” – ang. Amortised Cost),
  • Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy (dalej „FVTPL” – ang. Fair Value Through Profit & Loss),
  • Aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez inne całkowite dochody (dalej „FVTOCI” – ang. Fair Value Through Other Comprehensive Income).

Klasyfikacja instrumentów finansowych do jednej z powyższych kategorii przeprowadzana jest na podstawie:

  • Modelu biznesowego zarządzania aktywami finansowymi
    Ocena modelu biznesowego polega na ustaleniu, czy składnik aktywów finansowych jest utrzymywany:
    – dla uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z kontraktu,
    – zarówno w celu otrzymywania przepływów pieniężnych wynikających z kontraktu jak i sprzedaży składnika aktywów finansowych lub
    – w innych celach biznesowych.
  • Testu charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych związanych z aktywami finansowymi (Test SPPI – ang. Solely Payment of Principal and Interest)Test SPPI ma na celu ocenę charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych i w konsekwencji weryfikację, czy:
    – warunki umowne powodują powstanie w określonych terminach przepływów pieniężnych, które stanowią tylko i wyłącznie spłatę kapitału i odsetek od tego kapitału,
    – kapitał stanowi wartość godziwą kredytu w momencie jego rozpoznania,
    – odsetki stanowią odzwierciedlenie wartości pieniądza w czasie oraz ryzyka kredytowego, ryzyka płynności, marży Grupy i innych kosztów administracyjnych związanych z wartością kapitału pozostającego do spłaty w danym momencie.

Modele Biznesowe Grupy

Zgodnie z MSSF 9 sposób zarządzania aktywami może zostać przypisany do następujących modeli:

  • Held To Collect (dalej „HTC”),
  • Both Held to Collect and for Sale (dalej “HTC&FS”),
  • Inne, np. działalność tradingowa, zarzadzanie aktywami w oparciu o zmiany wartości godziwej, maksymalizowanie przepływów pieniężnych poprzez sprzedaże.

Model Held To Collect (HTC)
Charakterystyka modelu:

  • Celem modelu jest utrzymywanie aktywów finansowych w celu uzyskania kontraktowych przepływów pieniężnych,
  • Sprzedaż ma charakter sporadyczny,
  • Co do zasady, najniższe poziomy sprzedaży w porównaniu z pozostałymi modelami (pod względem częstotliwości oraz wolumenu).

Warunki dopuszczające sprzedaż w modelu HTC:

  • Niska częstotliwość,
  • Niski wolumen,
  • Sprzedaż związana z ryzykiem kredytowym (sprzedaż spowodowana pogorszeniem jakości kredytowej danego aktywa finansowego do poziomu, w którym nie spełnia wymagań polityki inwestycyjnej).

Wpływ na klasyfikację i wycenę:

Instrumenty przypisane do modelu HTC są klasyfikowane jako wyceniane według zamortyzowanego kosztu pod warunkiem, że spełnione są kryteria Testu SPPI. W następstwie powyższego objęty wyceną według zamortyzowanego kosztu jest portfel kredytowy Grupy (za wyjątkiem kredytów niespełniających Testu SPPI) oraz dłużne papiery wartościowe emitowane przez jednostki samorządu terytorialnego (portfel obligacji komunalnych), klasyfikowanych uprzednio (według MSR39) jako „Dostępne do sprzedaży” (AFS), ponieważ instrumenty te co do zasady utrzymywane są przez Grupę do uzyskania kontraktowych przepływów pieniężnych, a transakcje sprzedaży występują sporadycznie.

W wyniku implementacji nowych zasad w obszarze klasyfikacji instrumentów finansowych w aktywach Grupy wyodrębniono ekspozycje kredytowe zawierające w definicji oprocentowania dźwignię finansową/mnożnik (są to ekspozycje kart kredytowych i limitu w rachunku bieżącym dla których oprocentowanie oparte jest o mnożnik: 4 razy stopa lombardowa) i zakwalifikowano w niniejszym sprawozdaniu finansowym jako „Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat – Kredyty i zaliczki”. Należy zaznaczyć, iż w sektorze bankowym nadal toczy się dyskusja odnośnie sposobu prezentacji takich kredytów; czy właściwy jest model wyceny według wartości godziwej czy według zamortyzowanego kosztu. Zapisy MSSF9 wskazują iż cecha mnożnika powoduje modyfikację pieniądza w czasie i konieczność wyceny do wartości godziwej, jednakże sens ekonomiczny transakcji czyli zarządzanie portfelem nieoparte o wartością godziwą i utrzymywanie portfela w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych wynikających z umowy jest charakterystyczne dla portfeli wycenianych według zamortyzowanego kosztu. Z drugiej strony, z uwagi na bieżącą specyfikę tego portfela kredytów, różnica pomiędzy jego wartością godziwą a wartością bilansową wyznaczoną metodą zamortyzowanego kosztu jest zaniedbywalna, w związku z tym kwestia ta ma nieistotny wpływ na wynik finansowy i kapitały Grupy, skutkuje jedynie zmianą sposobu prezentacji tych ekspozycji w bilansie.

Model Both Held to Collect and for Sale (HTC&FS)

Charakterystyka modelu:

  • Integralnymi celami modelu biznesowego są zarówno uzyskanie kontraktowych przepływów pieniężnych, jak i sprzedaż (w szczególności model spełnia założenia HTC&FS, jeśli jego celem jest zarządzanie bieżącymi potrzebami płynnościowymi bieżącego zapotrzebowania płynnościowego, utrzymanie założonego profilu rentowości i / lub dopasowanie czasu trwania (duration) aktywów i zobowiązań finansowych),
  • Poziomy sprzedaży są zazwyczaj wyższe niż w modelu HTC.

Wpływ na klasyfikację i wycenę:

Zgodnie z MSSF 9 instrumenty przypisane do modelu HTC&FS są klasyfikowane jako wyceniane w wartości godziwej przez kapitał (FVTOCI) pod warunkiem, że warunki umowne tych instrumentów powodują powstanie w określonych momentach przepływów pieniężnych stanowiących wyłącznie spłatę kapitału oraz odsetek od niespłaconej części kapitału (spełniony jest Test SPPI).

Model HTC&FS ma zastosowanie do portfela rządowych papierów wartościowych oraz bonów pieniężnych Narodowego Banku Polskiego (w szczególności portfel płynnościowy i inwestycyjny) oraz innych papierów dłużnych klasyfikowanych jako „Dostępne do sprzedaży” (AFS) według MSR39 (za wyjątkiem obligacji komunalnych przeklasyfikowanych do portfela HTC). Oznacza to, iż klasyfikacja tych instrumentów nie uległa zmianie po wejściu w życie MSSF 9.

Instrumenty kapitałowe (za wyjątkiem podmiotów powiązanych nieobjętych zapisami MSSF9) klasyfikowane są jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (FVTPL), o ile zgodnie z intencją zarządzających nimi jednostek nie stanowią inwestycji strategicznej, lub według wartości godziwej z odniesieniem skutków wyceny w pozostałych całkowitych dochodach (FVTOCI) w przypadku instrumentów, które nie są utrzymywane w celach handlowych. Decyzja o skorzystaniu z opcji wyceny instrumentów kapitałowych do wartości godziwej z odniesieniem skutków wyceny w pozostałych całkowitych dochodach podejmowana jest przez Grupę w dniu początkowego ujęcia danego instrumentu i stanowi desygnację nieodwołalną (nawet w momencie sprzedaży zysk/strata na transakcji nie jest ujmowana w Rachunku Zysków i Strat). Na moment wdrożenia MSSF9 Grupa desygnowała część inwestycji kapitałowych z portfela inwestycji strategicznych co do których nie jest planowana realizacja zysków ze sprzedaży w średnim horyzoncie czasowym do kategorii wyceny według wartości godziwej ze skutkiem wyceny odnoszonym do pozostałych całkowitych dochodów.

Inne modele

Charakterystyka modelu:

  • Model biznesowy nie spełnia założeń modeli HTC oraz HTC&FS.
  • Uzyskiwanie przepływów pieniężnych z tytułu odsetek i kapitału nie jest głównym celem modelu biznesowego (niespełniony Test SPPI).

Do tej kategorii należy zaliczyć w szczególności:

  • Portfele zarządzane w celu uzyskiwania przepływów pieniężnych ze sprzedaży aktywów, w szczególności „przeznaczone do obrotu”
  • Portfele, których wyniki zarządzania oceniane są na podstawie wartości godziwej.

Aktywo finansowe należy uznać za przeznaczone do obrotu, jeśli:

  • Zostało nabyte głównie w celu sprzedaży w krótkim terminie,
  • W momencie początkowego ujęcia, jest częścią portfela instrumentów finansowych zarządzanych łącznie, dla których istnieją dowody potwierdzające prawidłowość, że w ostatnim czasie faktycznie generowały krótkoterminowe zyski, lub
  • Jest instrumentem pochodnym, z wyłączeniem instrumentów pochodnych wyznaczonych do rachunkowości zabezpieczeń i będących efektywnymi instrumentami zabezpieczającymi.
    Termin „obrót” oznacza przy tym aktywne i częste zakupy i sprzedaże instrumentów. Cechy te nie stanowią jednak warunku koniecznego, aby zaklasyfikować instrument finansowy jako przeznaczony do obrotu.

Wpływ na klasyfikację i wycenę:

Aktywa finansowe utrzymywane w ramach modeli innych niż HTC lub HTC&FS są wyceniane w wartości godziwej przez rachunek zysków i strat (FVTPL).

Model biznesowy inny niż HTC bądź HTC&FS będzie miał zastosowanie do portfeli następujących aktywów finansowych:

  • Instrumenty pochodne,
  • Papiery wartościowe przeznaczone do obrotu.

Klasyfikacja tych instrumentów nie uległa zmianie po wejściu w życie MSSF 9 (wycena do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat).

Test charakterystyki kontraktowych przepływów pieniężnych (Test SPPI)

Ocena spełnienia kryterium Testu SPPI jest przeprowadzana w następujących przypadkach:

  • udzielenie kredytu;
  • zakup kredytu;
  • renegocjacja warunków umownych.

Przedmiotem Testu SPPI są warunki umowne kredytów ujętych w bilansie, analizie nie podlegają produkty pozabilansowe.
Test SPPI przeprowadzany jest na etapie projektowania produktu/umowy kredytowej co umożliwia podjęcie decyzji zatwierdzających z uwzględnieniem przyszłego sposobu wyceny ekspozycji.
W ramach Testu SPPI oceniany jest wpływ zmodyfikowanego elementu na przepływy pieniężne wynikające z zawartego kontraktu. Cechy kontraktowe wprowadzające zmienność lub ryzyko przepływów pieniężnych niezwiązane bezpośrednio z przepływami z tytułu spłat odsetek i kapitału mogą zostać ocenione jako niemające wpływu na klasyfikację (spełnienie kryteriów Testu SPPI), jeżeli zostaną określone jako posiadające zaniedbywalny wpływ na klasyfikację (istnienie cechy „de minimis”) lub taki wpływ nie jest zaniedbywalny (brak charakteru „de minimis”) lecz może wystąpić jedynie w wyjątkowo rzadkich przypadkach (istnienie cechy „not genuine”).
W przypadkach, gdy ma miejsce modyfikacja wartości pieniądza w czasie, np. w razie niedopasowania okresu przeszacowania stopy procentowej z tenorem stawki bazowej, w celu weryfikacji spełnienia Testu SPPI Grupa przeprowadza ocenę na podstawie Benchmark Testu, czyli porównania instrumentu wynikającego z kontraktu z instrumentem bazowym.
Zawarte w umowie kredytowej klauzule uzależniające wysokość marży odsetkowej od spełnienia określonych kowenantów (np. utrzymywania danego wskaźnika na określonym poziomie) stanowią element modyfikujący wartość kontraktowych przepływów pieniężnych i są przedmiotem analizy pod kątem wpływu na spełnienie kryteriów Testu SPPI.
Aktywa typu non-recourse (produkty, dla których roszczenie Grupy jest ograniczone do określonych aktywów dłużnika lub przepływów pieniężnych z określonych aktywów), w szczególności produkty typu „project finance” oraz „object finance” (produkty w których kredytobiorca, najczęściej spółka specjalnego przeznaczenia charakteryzuje się minimalnym poziomem kapitałów własnych, a jedynym składnikiem jego majątku jest kredytowane aktywo), oceniane są przez porównanie wartości zabezpieczenia w stosunku do kwoty kapitału udzielonego kredytu. Identyfikacja odpowiedniego bufora na pokrycie ryzyka zmian wartości zabezpieczenia, powoduje spełnienie warunków Testu.
Negatywny wynik Testu SPPI, implikuje wycenę kredytu do wartości godziwej, powodując odejście od standardowej metody wyceny kredytów wg zamortyzowanego kosztu.

Modyfikacje warunków umowy kredytowej

Modyfikacje warunków umowy kredytowej w trakcie okresu kredytowania, to m.in.:

  • zmiany terminów spłaty całości lub części należności,
  • zmiany wysokości rat spłaty należności,
  • zmiany oprocentowania lub zaprzestania naliczania odsetek,
  • kapitalizacja zaległych lub bieżących odsetek,
  • przewalutowanie zadłużenia (o ile możliwość taka nie wynika z pierwotnej umowy),
  • ustanowienie, zmiana bądź zniesienie istniejącego zabezpieczenia należności.

Każda tego typu modyfikacja skutkować może koniecznością wyłączenia z bilansu i ponownej klasyfikacji aktywa finansowego uwzględniającej przeprowadzenie Testu SPPI.

W przypadku zidentyfikowania modyfikacji warunków kontraktowych kredytu, Grupa przeprowadza ocenę jakościową i ilościową w celu określenia czy daną modyfikację należy uznać za znaczącą i w konsekwencji, wyłączyć oryginalne aktywo finansowe wyłączyć z bilansu i rozpoznać je jako nowe (zmodyfikowane) aktywo według wartości godziwej. Znacząca modyfikacja ma miejsce jeżeli spełnione są następujące warunki:

  • co najmniej dwukrotne wydłużenie rezydualnego terminu zapadalności (analizowane na bazie rezydualnego terminu zapadalności w momencie wydłużenia), nie krótsze niż 3 lata i jednocześnie zwiększenie kwoty finansowania,
  • konwersja ekspozycji na inną walutę (o ile możliwość konwersji nie była uwzględniana w pierwotnej umowie),
  • zmiana wyniku Testu SPPI.

Wynik na znaczącej modyfikacji prezentowany jest w wyniku z tytułu odpisów z tytułu utraty wartości.

Jeśli wynikające z umowy przepływy pieniężne podlegają modyfikacji, która nie prowadzi do zaprzestania ujmowania danego składnika aktywów (tzw. nieistotna modyfikacja), Grupa dokonuje korekty wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych i ujmuje zysk lub stratę z tytułu nieistotnej modyfikacji w wyniku finansowym (w odrębnej pozycji Rachunku zysków strat – „wynik z tytułu modyfikacji”). Korektę wartości bilansowej brutto składnika aktywów finansowych stanowi różnica dyskontowanych przepływów pieniężnych przed i po umowie. Wszelkie poniesione koszty i opłaty korygują wartość bilansową zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych i są amortyzowane w okresie pozostającym do daty wymagalności zmodyfikowanego składnika aktywów finansowych.

Utrata wartości

Główne założenia modelu

Począwszy od dnia 1 stycznia 2018 r. model szacowania utraty wartości bazuje na koncepcji „oczekiwanej straty kredytowej” (ang. expected credit loss – ECL). W wyniku wprowadzonych zmian, odpisy aktualizujące kalkulowane zgodnie z tą koncepcją, uwzględniają również prognozy oraz oczekiwania odnośnie przyszłych warunków ekonomicznych, mających wpływ na poziom ryzyka kredytowego ekspozycji.

Wdrożony model utraty wartości dotyczy aktywów finansowych klasyfikowanych zgodnie z MSSF 9 jako aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej poprzez inne całkowite dochody, za wyjątkiem instrumentów kapitałowych.

Zgodnie z MSSF 9 ekspozycje kredytowe podlegają klasyfikacji do następujących kategorii:

  • Koszyk 1 – ekspozycje bez utraty wartości, dla których oczekiwana strata kredytowa szacowana jest w okresie 12 miesięcy,
  • Koszyk 2 – ekspozycje bez utraty wartości, dla których zidentyfikowano znaczący wzrost ryzyka i dla których oczekiwana strata kredytowa jest obliczana w całym okresie istnienia składnika aktywów finansowych,
  • Koszyk 3 – ekspozycje o zidentyfikowanych przesłankach utraty wartości, dla których oczekiwana strata kredytowa jest obliczana w całym okresie istnienia składnika aktywów finansowych.

W przypadku ekspozycji klasyfikowanych do kategorii POCI (ang. purchased or originated credit impaired), które w początkowym ujęciu w bilansie uznano jako aktywa z utratą wartości, oczekiwana strata kredytowa jest obliczana z uwzględnieniem pozostałego okresu użytkowania składnika aktywów finansowych.

Identyfikacja znaczącego wzrostu ryzyka kredytowego

Aktywa, w przypadku których zidentyfikowano istotny wzrost poziomu ryzyka kredytowego w odniesieniu do momentu początkowego ujęcia w bilansie, klasyfikowane są do Koszyka 2. Istotny wzrost ryzyka jest identyfikowany w oparciu kryteria jakościowe oraz ilościowe.

Kryteria jakościowe obejmują:

  • opóźnienia w spłacie powyżej 30 dni,
  • ekspozycje zrestrukturyzowane (ang. forborne), w przypadku których nie są już identyfikowane przesłanki utraty wartości,
  • rating proceduralny, odzwierciedlający początkowe opóźnienia w spłacie,
  • podjęte decyzje ograniczające ryzyko kredytowe w ramach systemu wczesnego ostrzegania dla klientów korporacyjnych,
  • zidentyfikowane w trakcie analizy indywidualnej zdarzenia, związane z istotnym wzrostem ryzyka kredytowego, tzw. „miękkie oznaki” utraty wartości.

Kryterium ilościowe polega na porównaniu wartości dożywotniego PD (ang. lifetime PD) ustalonej na moment początkowego ujęcia ekspozycji w bilansie, z wartością dożywotniego PD na bieżący dzień sprawozdawczy. Jeżeli empirycznie ustalony próg względnej zmiany wartości dożywotniego PD zostanie przekroczony, wówczas ekspozycja zostaje automatycznie przeniesiona do Koszyka 2. Ocena ilościowa nie obejmuje ekspozycji analizowanych indywidualnie.

Uwzględnienie informacji dotyczących prognozowanych warunków ekonomicznych (ang. forward looking information – FLI)

W procesie kalkulacji oczekiwanych strat kredytowych Grupa korzysta z prognozowanych informacji dotyczących przyszłych zdarzeń makroekonomicznych. Biuro Analiz Makroekonomicznych przygotowuje trzy scenariusze (podstawowy, optymistyczny i pesymistyczny) i określa prawdopodobieństwa ich wystąpienia. Prognozy przekładają się bezpośrednio lub pośrednio na wartości szacowanych parametrów i wysokość ekspozycji

Ujednolicenie definicji default stosowanej w obszarze ryzyka Grupy

W oparciu o pkt 5.5.37 MSSF 9, w dniu zastosowania nowego standardu, definicja utraty wartości została dostosowana do bardziej konserwatywnej definicji default, stosowanej dotychczas w procesie kalkulacji wymogów kapitałowych (w tym w podejściu IRB). Główna różnica w obu definicjach przed zmianą, związana była z podejściem do kwarantanny w przypadku ekspozycji zrestrukturyzowanych. Podejście to było bardziej restrykcyjne w przypadku definicji default. Dlatego też od momentu wdrożenia MSSF 9 Grupa stosuje jednolitą definicję niewykonania zobowiązania (default/impaired), zarówno w zakresie kalkulacji wymogu kapitałowego, jak i badania utraty wartości.

Ujednolicona definicja default obejmuje następujące przesłanki:

  • opóźnienie w spłacie powyżej 90 dni z uwzględnieniem progów istotności dla wymaganej kwoty: 500 zł w detalu i 3000 zł w korporacjach,
  • zrestrukturyzowane ekspozycje (aneksy i ugody),
  • ekspozycje w procesie windykacji,
  • jakościowe przesłanki utraty wartości zidentyfikowane w analizie indywidualnej.

Bank uwzględnia zjawisko zarażania (ang. cross-default) dla wszystkich segmentów.

Model PD

Model PD, stworzony w celu obliczania oczekiwanych strat kredytowych, oparty jest na danych empirycznych, dotyczących 12-miesięcznych współczynników default-rate, które są następnie wykorzystywane przy użyciu odpowiednich metod statystycznych i ekonometrycznych do oszacowania wartości dożywotnich PD Lifetime (uwzględniając prognozy makroekonomiczne: FLI). Segmentacja przyjęta w tym celu na poziomie klienta jest zgodna z segmentacją stosowaną do celów obliczania wymogów kapitałowych. Dodatkowo Bank wykorzystuje informacje o ratingach z wewnętrznych modeli ratingowych do obliczania wartości PD. Wartości parametru PD do szacowania ECL w 12-miesięcznym horyzoncie czasowym odpowiadają wartościom z modeli IRB (po wykluczeniu narzutów ostrożnościowych).

Modele LGD

Modele LGD wykorzystywane przez Bank w procesie kalkulacji wymogu kapitałowego dla portfela detalicznego, zostały dostosowane do wymogów MSSF 9 w zakresie szacowania utraty wartości. Głównymi składnikami tych modeli są: stopa uzdrowień (ang. cure rate) i stopa odzysku (ang. recovery rate) oszacowana na podstawie zdyskontowanych przepływów pieniężnych. Dostosowanie tych modeli do wymogów MSSF 9 objęło między innymi wyłączenie bufora konserwatyzmu, kosztów pośrednich i korekty dotyczącej spowolnienia gospodarczego. Ponadto dokonano zmian pozwalających na odzwierciedlenie obecnej sytuacji gospodarczej (koncepcja point-in-time) i wykorzystanie prognoz makroekonomicznych (FLI).

W przypadku portfela korporacyjnego opracowano całkowicie nowy model LGD, który w pełni spełnia wymagania nowego standardu. Model oparty jest na komponencie odzwierciedlającym sparametryzowane odzyski dla kluczowych typów zabezpieczeń oraz na współczynniku odzysków dla niezabezpieczonej części ekspozycji. Wszystkie parametry zostały obliczone na podstawie danych historycznych, zawierających informacje o zdyskontowanych przepływach pieniężnych, uzyskanych przez jednostkę dochodzenia należności korporacyjnych.

Model EaD

Model EaD stosowany w Grupie obejmuje obliczanie takich parametrów jak: średnie wykorzystanie limitu (LU), współczynnik konwersji kredytowej (CCF), współczynnik przedpłat, oczekiwana długość życia ekspozycji. Segmentacja opiera się na rodzaju klienta (detaliczny, korporacyjny, leasing) i produkcie (produkty z / bez harmonogramu). Prognozy kursów walutowych są stosowane jako korekta FLI.

Wpływ na wielkość odpisów

Zwiększenie kwoty odpisów w wyniku zastosowania MSSF 9 było konsekwencją wielu czynników. Do najważniejszych z nich należą:

  • Identyfikacja ekspozycji ze znaczącym wzrostem ryzyka (koszyk 2) oraz związana z tym konieczność szacowania odpisów w horyzoncie dożywotnim.
  • Wydłużenie okresu identyfikacji straty (ang. Loss Identification Period – LIP) dla ekspozycji w koszyku 1, do 12 miesięcy. Dotychczas Grupa kalkulowała parametry PD w oparciu o wyznaczony empirycznie LIP, który dla wszystkich obserwowanych segmentów był krótszy niż 12 miesięcy.
  • Ujednolicenie definicji niewykonania zobowiązania w Grupie.

Odpisanie

Grupa bezpośrednio obniża wartość bilansową brutto składnika aktywów finansowych, jeżeli nie istnieją uzasadnione przesłanki na odzyskanie danego składnika aktywów finansowych w całości lub części. W efekcie odpisania, składnik aktywów finansowych przestaje w całości lub w części być ujmowany sprawozdaniu finansowym.

Aktywa POCI

Aktywa POCI („purchased or originated credit-impaired”) to aktywa finansowe, które w momencie początkowego ujęcia mają stwierdzoną utratę wartości. Aktywa finansowe, które zostały zaklasyfikowane jako POCI w momencie początkowego ujęcia, są przez Grupę traktowane jako POCI we wszystkich następnych okresach do momentu zaprzestania ich ujmowania w bilansie i zaliczane do koszyka 3, niezależnie od przyszłych zmian szacunków dotyczących generowanych przez nie przepływów pieniężnych (ewentualnego uzdrowienia aktywa).

Aktywa POCI mogą powstać na 3 różne sposoby, tj.:

  • poprzez nabycie kontraktu spełniającego definicję POCI (np. w wyniku kupna portfela „złych kredytów”)
  • poprzez zawarcie kontraktu, który jest POCI w momencie pierwotnego udzielenia (np. udzielenie kredytu klientowi w złej kondycji finansowej z nadzieją na jej poprawę w przyszłości)
  • poprzez istotną modyfikację kontraktu zaliczanego do koszyka 3 kwalifikującą ten kontrakt do wyłączenia z bilansu, a następnie do ponownego ujęcia w bilansie już jako kontraktu spełniającego definicję POCI.

Zobowiązania finansowe

MSSF 9 nie wprowadził istotnych zmian w zakresie klasyfikacji i wyceny zobowiązań finansowych, w stosunku do MSR 39 – zobowiązania finansowe w dniu ich nabycia lub powstania zalicza się do następujących kategorii:

  • zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, lub
  • pozostałe zobowiązania finansowe (wyceniane w AC).

Ponadto zgodnie z MSSF 9 zobowiązania finansowe nie podlegają przeklasyfikowaniu.

Rachunkowość zabezpieczeń

W oparciu o zapisy MSSF 9 7.2.21 Grupa podjęła decyzję stanowiącą element polityki rachunkowości o kontynuowaniu stosowania wymogów rachunkowości zabezpieczeń zgodnie z MSR 39 zamiast wymogów wskazanych w MSSF 9. W związku z powyższym, w zakresie rachunkowości zabezpieczeń, wejście w życie MSSF 9 nie miało wpływu na sytuację finansową Grupy.

Wpływ wdrożenia MSSF 9 na sytuację finansową Grupy

Na mocy zapisów MSSF9 Grupa podjęła decyzję o nie przekształcaniu danych porównywalnych na skutek wdrożenia zmian z obszaru klasyfikacji i wyceny oraz utraty wartości. W efekcie różnice w wartości bilansowej aktywów i zobowiązań finansowych wynikające z wdrożenia MSSF9 zostały ujęte jako korekta kapitałów własnych na dzień 1 stycznia 2018.

Poniżej przedstawiono wpływ wdrożenia MSSF 9 na sytuację finansową Grupy.

AKTYWA
w tysiącach zł
MSR 39 31.12.2017 (1) reklasyfikacja (2) reklasyfikacja (3) rekalsyfikacja (4) aktualizacja wyceny (5) aktualizacja wyceny MSSF 9 01.01.2018
Kasa, środki w Banku Centralnym 2 080 151 0 0 0 0 0 2 080 151
Aktywa finansowe przeznaczone do obrotu 531 125 0 0 0 0 0 531 125
Instrumenty pochodne 192 664 0 0 0 0 0 192 664
Instrumenty kapitałowe 102 0 0 0 0 0 102
Instrumenty dłużne 338 359 0 0 0 0 0 338 359
Aktywa finansowe nie przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom 0 19 232 0 29 632 0 0 48 864
Instrumenty kapitałowe 0 19 232 0 0 0 0 19 232
Instrumenty dłużne 0 0 0 29 632 0 0 29 632
Aktywa finansowe wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody 0 18 970 106 0 0 0 24 904 18 995 010
Instrumenty kapitałowe 0 1 227 0 0 24 904 26 131
Instrumenty dłużne 0 18 968 879 0 0 0 0 18 968 879
Aktywa finansowe dostepne do sprzedaży 19 066 946 (19 037 314) 0 (29 632) 0 0 0
Instrumenty kapitałowe 50 091 (20 459) 0 (29 632) 0 0 0
Instrumenty dłużne 19 016 855 (19 016 855) 0 0 0 0 0
Kredyty i pożyczki udzielone klientom 47 411 078 0 0 0 (291 909) 0 47 119 169
Obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat 0 0 1 099 841 0 0 0 1 099 841
Wyceniane według zamortyzowanego kosztu 47 411 078 0 (1 099 841) 0 (291 909) 0 46 019 328
Aktywa finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu, inne niż Kredyty i pożyczki udzielone klientom 254 205 47 976 0 0 0 0 302 181
Instrumenty dłużne 0 47 976 0 0 0 0 47 976
Lokaty oraz kredyty i pożyczki udzielone bankom i innym instytucjom monetarnym 254 205 0 0 0 0 0 254 205
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu 0 0 0 0 0 0 0
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń 885 880 0 0 0 0 0 885 880
Inwestycje w jednostkach zależnych, we wspólnych przedsięwzięciach i w jednostkach stowarzyszonych 0 0 0 0 0 0 0
Rzeczowe aktywa trwałe 185 880 0 0 0 0 0 185 880
Wartości niematerialne i prawne 79 756 0 0 0 0 0 79 756
Aktywa z tytułu podatku dochodowego 288 178 0 0 0 52 887 (4 732) 336 333
Bieżące należności podatkowe 1 625 0 0 0 0 0 1 625
Aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego 286 553 0 0 0 52 887 (4 732) 334 708
Pozostałe aktywa 338 659 0 0 0 0 0 338 659
Aktywa trwałe i grupy do zbycia sklasyfikowane jako przeznaczone do sprzedaży 19 557 0 0 0 0 0 19 557
Aktywa razem 71 141 415 0 0 0 (239 022) 20 172 70 922 565

 

ZOBOWIĄZANIA I KAPITAŁ WŁASNY
w tysiącach zł
MSR 39 31.12.2017 (1) reklasyfikacja (2) reklasyfikacja (3) rekalsyfikacja (4) aktualizacja wyceny (5) aktualizacja wyceny MSSF 9 01.01.2018
ZOBOWIĄZANIA
Zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu 190 111 0 0 0 0 0 190 111
Instrumenty pochodne 190 111 0 0 0 0 0 190 111
Pozycje krótkie 0 0 0 0 0 0 0
Zobowiązania finansowe wyceniane według zamortyzowanego kosztu 61 484 830 0 0 0 0 0 61 484 830
Zobowiązania wobec banków i innych instytucji monetarnych 2 353 131 0 0 0 0 0 2 353 131
Zobowiązania wobec klientów 57 273 255 0 0 0 0 0 57 273 255
Transakcje z przyrzeczeniem odkupu 0 0 0 0 0 0 0
Wyemitowane dłużne papiery wartościowe 1 156 473 0 0 0 0 0 1 156 473
Zobowiązania podporządkowane 701 971 0 0 0 0 0 701 971
Instrumenty pochodne – rachunkowość zabezpieczeń 176 853 0 0 0 0 0 176 853
Rezerwy 67 752 0 0 0 23 829 0 91 581
Nierozstrzygnięte sprawy sporne 46 032 0 0 0 0 0 46 032
Udzielone zobowiązania i gwarancje 21 720 0 0 0 23 829 0 45 549
Zobowiązania podatkowe 26 988 0 0 0 0 0 26 988
Bieżące zobowiązania podatkowe 26 988 0 0 0 0 0 26 988
Rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego 0 0 0 0 0 0 0
Inne zobowiązania 1 422 282 0 0 0 0 0 1 422 282
Zobowiązania razem 63 368 816 0 0 0 23 829 0 63 392 645
KAPITAŁ WŁASNY
Kapitał zakładowy 1 213 117 0 0 0 0 0 1 213 117
Kapitał ze sprzedaży akcji powyżej wartości nominalnej 1 147 502 0 0 0 0 0 1 147 502
Skumulowane inne całkowite dochody (34 795) 0 0 (5 500) 0 20 172 (20 123)
Zyski zatrzymane 5 446 775 0 0 5 500 (262 851) 0 5 189 424
Kapitał własny razem 7 772 599 0 0 0 (262 851) 20 172 7 529 920
Zobowiązania i kapitał własny razem 71 141 415 0 0 0 (239 022) 20 172 70 922 565

 

(1) Reklasyfikacja papierów wartościowych: Grupa dokonała oceny modelu biznesowego dla inwestycyjnych papierów wartościowych, w efekcie dłużne papiery wartościowe uprzednio sklasyfikowane jako dostępne do sprzedaży zostały zaliczone do portfela HTC&FS i są wyceniane według wartości godziwej przez inne całkowite dochody.

Wyjątek stanowiły obligacje komunalne zaliczone do portfela HTC wycenianego według zamortyzowanego kosztu, ponieważ instrumenty te co do zasady utrzymywane są przez Grupę do uzyskania kontraktowych przepływów pieniężnych, a transakcje sprzedaży występują sporadycznie. Wpływ wyceny tych instrumentów w roku 2018 na inne całkowite dochody (gdyby reklasyfikacja do kategorii wyceny według zamortyzowanego kosztu nie została dokonana) byłby niematerialny.

Instrumenty kapitałowe klasyfikowane są jako wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat o ile zgodnie z intencją Grupy nie stanowią inwestycji strategicznej – w momencie wdrożenia MSSF9 Grupa skorzystała z opcji i desygnowała część inwestycji kapitałowych traktowanych jako strategiczne do kategorii wyceny według wartości godziwej ze skutkiem wyceny odnoszonym do pozostałych całkowitych dochodów.

(2) W portfelu kredytowym Grupy wyodrębniono ekspozycje zawierające w definicji oprocentowania dźwignię finansową/mnożnik (są to ekspozycje kart kredytowych i limitu w rachunku bieżącym dla których oprocentowanie oparte jest o mnożnik: 4 razy stopa lombardowa) i jako nie spełniające testu SPPI kredyty te zakwalifikowano w niniejszym sprawozdaniu finansowym jako „Aktywa finansowe inne niż przeznaczone do obrotu obowiązkowo wyceniane według wartości godziwej przez rachunek zysków i strat – Kredyty i zaliczki”.

(3) Reklasyfikacja ekspozycji w papiery wartościowe VISA Incorporation.

(4) Aktualizacja wyceny portfela kredytowego oraz rezerw na zobowiązania pozabilansowe.

Poniżej przedstawiono zmianę stanu bilansowego wszystkich odpisów aktualizujących i rezerw utworzonych przez Grupę, których wartość uległa zmianie w efekcie wdrożenia MSSF9

stan na 31.12 2017 r. (MSR 39) wdrożenie MSSF9 stan na 1.01.2018 r. (MSSF 9)
reklasyfikacja portfela kredytowego nie spełniającego testu SPPI reklasyfikacja KOIM* aktualizacja wyceny
odpisy z tytuły utraty wartości portfela kredytowego wycenianego według zamortyzowanego kosztu 1 497 228 (83 790) 119 315 291 909 1 824 662
rezerwy na zobowiązania pozabilansowe 21 720 0 0 23 829 45 549

(*) Zgodnie z MSSF 9 Grupa nalicza odsetki od portfela kredytowego z rozpoznaną korektą wartości od wartości ekspozycji netto. W tym celu naliczana jest i ujmowana jako pomniejszenie przychodów odsetkowych tak zwana korekta odsetek impairmentowych („KOIM”). Przedmiotowa korekta w bilansie prezentowana była zgodnie z MSR 39 jako pomniejszenie ekspozycji brutto, zgodnie z MSSF 9 KOIM w bilansie ujmowany jest jako odpis z tytułu utraty wartości. Reklasyfikacja KOIM polegała na jednoczesnym zwiększeniu wartości ekspozycji brutto oraz salda odpisu z tytułu utraty wartości.

W stosunku do pozostałych kategorii aktywów i zobowiązań wdrożenie MSSF 9 nie skutkowało zmianami odpisów aktualizujących i rezerw.

Poniżej przedstawiono stan odpisów aktualizujących i rezerw ujętych przez Grupę w dniu 1 stycznia 2018 w podziale na koszyki

stan na 1 stycznia 2018 r.
według MSSF 9
odpisy z tytułu utraty wartości/rezerwy Razem
Koszyk 1 Koszyk 2 Koszyk 3
odpisy z tytuły utraty wartości portfela kredytowego wycenianego według zamortyzowanego kosztu 198 097 215 408 1 411 159 1 824 662
rezerwy na zobowiązania pozabilansowe 24 862 13 189 7 498 45 549

(5) Aktualizacja wyceny instrumentów kapitałowych.

Wpływ implementacji MSSF 9 na wielkość współczynników kapitałowych

Grupa oszacowała negatywny wpływ implementacji MSSF9 na współczynniki kapitałowe i oceniła je jako niematerialny.

Według stanu na 1 stycznia 2018 r., pełne wdrożenie MSSF9 spowodowałoby spadek Wskaźnika TCR o 23 p.b. z 21,99% na 21,76%, a Wskaźnika Tier 1 o 28 p.b. z 20,03% na 19,75%. Stosując przepisy dotyczące okresów przejściowych, Wskaźnik TCR poprawiłby się o 8 p.b. do 22,07% a Wskaźnik Tier 1 o 4 p.b do 20.07%.

Grupa podjęła decyzję o zastosowaniu przepisów dotyczących okresu przejściowego zgodnie z Rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/2395. Grupa poinformowała o tym fakcie odpowiednie Władze Nadzorcze.

Dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2018 r. Grupa wdrożyła MSSF 15 „Przychody z umów z klientami”. Zasady przewidziane w MSSF 15 dotyczą wszystkich umów skutkujących przychodami. Przychody ujmowanie są w momencie transferu kontroli nad towarami lub usługami świadczonymi na rzecz klienta, w wysokości ceny transakcyjnej. Wszelkie towary lub usługi sprzedawane w pakietach, które da się wyodrębnić w ramach pakietu, ujmowane są oddzielnie, ponadto wszelkie upusty i rabaty dotyczące ceny transakcyjnej alokowane są do poszczególnych elementów pakietu. W przypadku, gdy wysokość przychodu jest zmienna, kwoty zmienne są zaliczane do przychodów, o ile istnieje duże prawdopodobieństwo, że w przyszłości nie nastąpi odwrócenie ujęcia przychodu w wyniku przeszacowania wartości. Ponadto, koszty poniesione w celu pozyskania i zabezpieczenia kontraktu z klientem są aktywowane i rozliczane w czasie przez okres konsumowania korzyści z tego kontraktu.

Główne rodzaje przychodów i kosztów Grupy, rozpoznawane zgodnie z MSSF 15 to:

  • przychody ze sprzedaży majątku trwałego,
  • programy lojalnościowe,
  • koszty podlegające kapitalizacji.

Ze względu na fakt, że znacząca większość przychodów spółek Grupy wynika z działalności regulowanej innymi MSSF (w tym rozpoznawanych w sprawozdaniu finansowym według metody efektywnej stopy procentowej), zastosowanie zmienionego standardu nie ma znaczącego wpływu na sytuację finansową i wyniki Grupy.

Zmiana do MSSF 2 wprowadza m.in. wytyczne w zakresie wyceny w wartości godziwej zobowiązania z tytułu transakcji opartych na akcjach rozliczanych w środkach pieniężnych, wytyczne dotyczące zmiany klasyfikacji z transakcji opartych na akcjach rozliczanych w środkach pieniężnych na transakcje oparte na akcjach rozliczane w instrumentach kapitałowych, a także wytyczne na temat ujęcia zobowiązania podatkowego pracownika z tytułu transakcji opartych na akcjach.

Zastosowanie standardu nie miało wpływu na sytuację finansową Grupy.

Zmiany do MSSF 4 „Umowy ubezpieczeniowe” adresują kwestię zastosowania nowego standardu MSSF 9 „Instrumenty finansowe”. Opublikowane zmiany do MSSF 4 uzupełniają opcje istniejące już w standardach i mają na celu zapobieganie tymczasowym wahaniom wyników jednostek sektora ubezpieczeniowego w związku z wdrożeniem MSSF 9.

Zastosowanie standardu nie miało wpływu na sytuację finansową Grupy.

„Roczne zmiany MSSF 2014-2016” zmieniają 3 standardy: MSSF 12 „Ujawnienia udziałów w innych jednostkach”, MSSF 1 „Zastosowanie MSSF po raz pierwszy” oraz MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych”. Poprawki zawierają wyjaśnienia oraz zmiany dotyczące zakresu standardów, ujmowania oraz wyceny, a także zawierają zmiany terminologiczne i edycyjne.

Zastosowanie standardu nie miało wpływu na sytuację finansową Grupy.

Zmiany do MSR 40 precyzują wymogi związane z przeklasyfikowaniem do nieruchomości inwestycyjnych oraz z nieruchomości inwestycyjnych.

Zastosowanie standardu nie miało wpływu na sytuację finansową Grupy.

KIMSF 22 wyjaśnia zasady rachunkowości dotyczące transakcji, w ramach których jednostka otrzymuje lub przekazuje zaliczki w walucie obcej.

Zastosowanie standardu nie miało wpływu na sytuację finansową Grupy.

Opublikowane standardy i interpretacje, które jeszcze nie obowiązują i nie zostały wcześniej zastosowane przez Grupę

Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała nowy Międzynarodowy Standard Sprawozdawczości Finansowej nr 16 (MSSF 16) dotyczący leasingu. MSSF 16 zacznie obowiązywać dla okresów sprawozdawczych rozpoczynających się 1 stycznia 2019 roku i wpłynie na Grupę w obszarze aktywów użytkowanych w oparciu o umowy dzierżawy, najmu i leasingu. Nowe wymagania eliminują pojęcie leasingu operacyjnego, a co za tym idzie pozabilansowe ujęcie użytkowanych na tej podstawie aktywów. Wszystkie użytkowane aktywa i odnośne zobowiązania do zapłaty czynszów będą musiały zostać ujęte w bilansie.

Grupa przeprowadziła analizę posiadanych umów, aby określić, które elementy są leasingowe, a które nie leasingowe. Umowa jest leasingiem lub zawiera leasing, jeżeli na jej mocy przekazuje się prawo do kontroli użytkowania zidentyfikowanego składnika aktywów na dany nieodwoływalny okres w zamian za wynagrodzenie. Największy wpływ na sprawozdania finansowe będzie miało rozpoznanie umów na najem powierzchni biurowej (Centrala Banku, oddziały) jako umów leasingowych. Zidentyfikowano również umowy na niewielkie powierzchnie (altanki śmieciowe, powierzchnie pod bankomaty itp.) oraz umowy drobnego wyposażenia które zostały sklasyfikowane jako leasing niskocenny.

Okres przejściowy

W celu wdrożenia nowego standardu Bank przyjął zmodyfikowane podejście retrospektywne, które zakłada nie przekształcanie danych porównawczych. W konsekwencji, datą zastosowania standardu będzie pierwszy dzień rocznego okresu sprawozdawczego, w którym Bank po raz pierwszy zastosuje zasady nowego standardu (1 stycznia 2019 r.). W dniu pierwszego zastosowania nowego standardu Bank ujmie zobowiązania leasingowe równe bieżącej wartości zdyskontowanych, niezapłaconych jeszcze płatności leasingowych oraz aktywa równe zobowiązaniom. Długość życia aktywa do użytkowania będzie równa długości trwania umowy najmu/dzierżawy.

Opierając się na założeniach budżetowych Grupa szacuje że w wyniku zastosowania nowego standardu w styczniu 2019 roku Grupa wykaże wyższą sumę bilansową o około 376 milionów złotych, natomiast koszty rozpoznane w wyniku 2019 roku wzrosną o około 5 milionów złotych w porównaniu do roku 2018. W kolejnych latach wpływ na wynik nowego standardu będzie malał.

Bank przyjął następujące założenia na bazie których umowy leasingowe będą ujmowane w sprawozdaniach finansowych:

  • do kalkulacji zobowiązań oraz aktywów przyjmowane będą wartości netto przyszłych przepływów pieniężnych,
  • w przypadku umów denominowanych w walucie zobowiązania będą ewidencjonowane w oryginalnej walucie kontraktu natomiast aktywa w polskich złotych przeliczone po kursie z dnia rozpoczęcia obowiązywania (podpisania) umowy, aktywa w polskich złotych zostały przeliczone po kursie z dnia pierwszego zastosowania standardu (tj. 01.01.2019),
  • nowe umowy będą dyskontowane według krańcowej stopy pożyczkowej zdefiniowanej jako stopa wolna od ryzyka (SWAP) z dnia rozpoczęcia (podpisania) umowy właściwej dla długości trwania umowy, powiększonej o marżę wyznaczaną i aktualizowaną w odniesieniu do premii z tytułu ryzyka kredytowego Banku.

Schematy księgowe

W sprawozdaniu finansowym zostaną wykazane w odrębnych pozycjach zarówno aktywa z tytułu prawa do użytkowania jak również zobowiązania z tytułu leasingu. W dacie rozpoczęcia opłaty leasingowe zawarte w wycenie zobowiązania z tytułu leasingu obejmować będą następujące opłaty za prawo do użytkowania bazowego składnika aktywów podczas okresu leasingu, które pozostają do zapłaty w tej dacie:

  • stałe opłaty leasingowe pomniejszone o wszelkie należne zachęty leasingowe,
  • zmienne opłaty leasingowe, które zależą od indeksu lub stawki, wycenione początkowo z zastosowaniem tego indeksu lub tej stawki zgodnie z ich wartością w dacie rozpoczęcia,
  • kwoty, których zapłaty przez leasingobiorcę oczekuje się w ramach gwarantowanej wartości końcowej,
  • cenę wykonania opcji kupna, jeżeli można z wystarczającą pewnością założyć, że leasingobiorca skorzysta z tej opcji,
  • kary pieniężne za wypowiedzenie leasingu, jeżeli w warunkach leasingu przewidziano, że leasingobiorca może skorzystać z opcji wypowiedzenia leasingu.

Składnik aktywów z tytułu prawa do użytkowania będzie obejmować:

  • kwotę początkowej wyceny zobowiązania z tytułu leasingu,
  • wszelkie opłaty leasingowe zapłacone w dacie rozpoczęcia lub przed tą datą, pomniejszone o wszelkie otrzymane zachęty leasingowe.

W wyniku finansowy zostaną wykazane następujące pozycje:

  • amortyzacja prawa do użytkowania,
  • odsetki od zobowiązań leasingowych jako suma dwóch księgowań – miesięcznego należnego czynszu pomniejszonego o wartość spłaty zobowiązania,
  • podatek VAT od faktur czynszowych wykazany w kosztach czynszu.

Grupa szacuje, że przedstawione poniżej, nie obowiązujące jeszcze standardy, nie będą miały istotnego wpływu na sytuację finansową i osiągane wyniki Grupy.

Zmiana do MSSF 9 obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2019 r. lub po tej dacie, z możliwością jej wcześniejszego zastosowania. Na skutek zmiany do MSSF 9, jednostki będą mogły wyceniać aktywa finansowe z tak zwanym prawem do wcześniejszej spłaty z negatywnym wynagrodzeniem według zamortyzowanego kosztu lub według wartości godziwej poprzez inne całkowite dochody, jeżeli spełniony jest określony warunek – zamiast dokonywania wyceny według wartości godziwej przez wynik finansowy.

MSSF 17 „Umowy ubezpieczeniowe” został wydany przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości 18 maja 2017 r. i obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się 1 stycznia 2021 r. lub po tej dacie.

Nowy MSSF 17 Umowy ubezpieczeniowe zastąpi obecnie obowiązujący MSSF 4, który zezwala na różnorodną praktykę w zakresie rozliczania umów ubezpieczeniowych. MSSF 17 zasadniczo zmieni rachunkowość wszystkich podmiotów, które zajmują się umowami ubezpieczeniowymi i umowami inwestycyjnymi.

Grupa zastosuje MSSF 17 po jego zatwierdzeniu przez Unię Europejską.
Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, nowy standard nie został jeszcze zatwierdzony przez Unię Europejską.

Zmiana obowiązuje dla okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2019 r. lub po tej dacie. Zmiany do MSR 28 „Inwestycje w jednostkach stowarzyszonych i wspólnych przedsięwzięciach” wyjaśniają, że w odniesieniu do długoterminowych udziałów w jednostce stowarzyszonej lub wspólnym przedsięwzięciu, do których nie stosuje się metody praw własności, spółki stosują MSSF 9. Dodatkowo, Rada opublikowała również przykład ilustrujący zastosowanie wymogów MSSF 9 i MSR 28 do długoterminowych udziałów w jednostce stowarzyszonej lub wspólnym przedsięwzięciu.

Grupa zastosuje powyższe zmiany od 1 stycznia 2019 r.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiana ta nie została jeszcze zatwierdzona przez Unię Europejską.

KIMSF 23 wyjaśnia wymogi w zakresie rozpoznania i wyceny zawarte w MSR 12 w sytuacji niepewności związanej z ujęciem podatku dochodowego. Wytyczne obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2019 r. lub po tej dacie.

Grupa zastosuje powyższe zmiany od 1 stycznia 2019 r.

Rada Międzynarodowych Standardów Rachunkowości opublikowała w grudniu 2017 r. “Roczne zmiany MSSF 2015-2017”, które wprowadzają zmiany do 4 standardów: MSSF 3 „Połączenia przedsięwzięć”, MSSF 11 „Wspólne ustalenia umowne”, MSR 12 „Podatek dochodowy” oraz MSR 23 „Koszty finansowania zewnętrznego”.

Poprawki zawierają wyjaśnienia oraz doprecyzowują wytyczne standardów w zakresie ujmowania oraz wyceny.

Grupa zastosuje powyższe zmiany od 1 stycznia 2019 r.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską.

Zmiany do MSR 19 obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2019 r. lub po tej dacie. Poprawki do standardu określają wymogi związane z ujęciem księgowym modyfikacji, ograniczenia lub rozliczenia programu określonych świadczeń.

Grupa zastosuje powyższe zmiany od 1 stycznia 2019 r.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiana ta nie została jeszcze zatwierdzona przez Unię Europejską.

Zmiany w zakresie referencji do Założeń Koncepcyjnych w MSSF będą miały zastosowanie z dniem 1 stycznia 2020 r.

W wyniku zmiany do MSSF 3 zmodyfikowana została definicja „przedsięwzięcia”. Aktualnie wprowadzona definicja została zawężona i prawdopodobnie spowoduje, że więcej transakcji przejęć zostanie zakwalifikowanych jako nabycie aktywów. Zmiany do MSSF 3 obowiązują dla okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2020 r. lub po tej dacie.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiana ta nie została jeszcze zatwierdzona przez Unię Europejską.

Rada opublikowała nową definicję terminu „istotność”. Zmiany do MSR 1 i MSR 8 doprecyzowują definicję istotności i zwiększają spójność pomiędzy standardami, ale nie oczekuje się, że będą miały znaczący wpływ na przygotowanie sprawozdań finansowych. Zmiana jest obowiązkowa dla okresów rocznych rozpoczynających się z dniem 1 stycznia 2020 r. lub po tej dacie.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zmiany te nie zostały jeszcze zatwierdzone przez Unię Europejską.

Standard ten pozwala jednostkom, które sporządzają sprawozdanie finansowe zgodnie z MSSF po raz pierwszy (z dniem 1 stycznia 2016 r. lub po tej dacie), do ujmowania kwot wynikających z działalności o regulowanych cenach, zgodnie z dotychczas stosowanymi zasadami rachunkowości. Dla poprawienia porównywalności z jednostkami które stosują już MSSF i nie wykazują takich kwot, zgodnie z opublikowanym MSSF 14 kwoty wynikające z działalności o regulowanych cenach, powinny podlegać prezentacji w odrębnej pozycji zarówno w sprawozdaniu z sytuacji finansowej jak i w rachunku zysków i strat oraz sprawozdaniu z innych całkowitych dochodów.

Decyzją Unii Europejskiej MSSF 14 nie zostanie zatwierdzony.

Zmiany rozwiązują problem aktualnej niespójności pomiędzy MSSF 10 a MSR 28. Ujęcie księgowe zależy od tego, czy aktywa niepieniężne sprzedane lub wniesione do jednostki stowarzyszonej lub wspólnego przedsięwzięcia stanowią „biznes” (ang. business).

W przypadku, gdy aktywa niepieniężne stanowią „biznes”, inwestor wykaże pełny zysk lub stratę na transakcji. Jeżeli zaś aktywa nie spełniają definicji biznesu, inwestor ujmuje zysk lub stratę z wyłączeniem części stanowiącej udziały innych inwestorów.

Zmiany zostały opublikowane 11 września 2014 r. Data obowiązywania zmienionych przepisów nie została ustalona przez Radę Międzynarodowych Standardów Rachunkowości.

Na dzień sporządzenia niniejszego skonsolidowanego sprawozdania finansowego, zatwierdzenie tej zmiany jest odroczone przez Unię Europejską.