Brak notatek
Twój koszyk jest pusty
Wyślij do drukarki
Usuń

Ekspozycja na ryzyko kredytowe kontrahenta

Ryzyko kredytowe kontrahenta oznacza ryzyko niewykonania zobowiązania przez kontrahenta transakcji, przed ostatecznym rozliczeniem przepływów pieniężnych związanych z tą transakcją.

Ekspozycja na ryzyko kredytowe kontrahenta dotyczą ekspozycji z tytułu instrumentów pochodnych, z tytułu transakcji odkupu, transakcji udzielania lub zaciągania pożyczek papierów wartościowych lub towarów, transakcji z długim terminem rozliczenia oraz transakcji z obowiązkiem uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego.

Na koniec 2017 roku w Grupie występowały instrumenty pochodne, natomiast nie występowały transakcje z przyrzeczeniem odkupu, transakcje udzielania lub zaciągania pożyczek papierów wartościowych lub towarów, transakcje z długim terminem rozliczenia oraz transakcje z obowiązkiem uzupełnienia zabezpieczenia kredytowego.

Grupa prezentuje ekspozycję na ryzyko kredytowe kontrahenta przede wszystkim z tytułu instrumentów pochodnych zabezpieczających, instrumentów pochodnych wynikających z umów zawartych z klientami oraz transakcji z przyrzeczeniem odkupu.

Kwoty ekspozycji na ryzyko kredytowe kontrahenta według wag ryzyka przedstawia poniższa tabela.

 

 Klasy ekspozycji Waga ryzyka Razem W tym bez ratingu
0% 2% 4% 10% 20% 50% 75% 100% 150% Inne
1 Rządy lub banki centralne
2 Samorządy regionalne lub władze lokalne
3 Podmioty sektora publicznego 1 1
4 Wielostronne banki rozwoju
5 Organizacje międzynarodowe
6 Instytucje 9 417 161 248 170 665
7 Przedsiębiorstwa 77 265 77 265
8 Detal 3 1 3
9 Ekspozycje wobec instytucji i przedsiębiorstw posiadających krótkoterminową ocenę kredytową
10 Inne ekspozycje
11 Razem         9 418 161 248 3 77 266     247 935  

Tabela   EU CCRA – Jakościowe wymogi dotyczące ujawniania informacji związanych z ryzykiem kredytowym kontrahenta

Informacje jakościowe dotyczące ryzyka kredytowego kontrahenta są ujawniane w niniejszym rozdziale, zgodnie z wymogami Tabeli EU CCRA – Jakościowe wymogi dotyczące ujawniania informacji związanych z ryzykiem kredytowym kontrahenta (EBA/GL/2016/11).

Poniższa tabela prezentuje kwoty aktywów ważonych ryzykiem i wymogów kapitałowych w zakresie ryzyka kredytowego kontrahenta.

Rodzaj ekspozycji Portfel RWA 2017 Wymogi w zakresie
funduszy własnych 2017
Instrumenty pochodne Instytucje 72 494 5 800
Instrumenty pochodne Przedsiębiorstwa 75 388 6 031
Instrumenty pochodne Detal 2 0
Razem   147 884 11 831

W odniesieniu do metod stosowanych do przypisywania kapitału wewnętrznego do ekspozycji na ryzyko kredytowe kontrahenta, wykorzystywana jest zmodyfikowana metoda Credit Risk+[5], z wykorzystaniem parametrów ryzyka kontrahenta: PD, LGD i EAD.

Limity kredytowe na ekspozycje na ryzyko kredytowe kontrahenta są ustalane w ramach limitów zaangażowania na banki oraz klientów niebankowych będących stronami transakcji.

W odniesieniu do banków, limity zaangażowania są wyznaczane zgodnie z Instrukcją wyznaczania i kontroli limitów zaangażowania wobec banków zagranicznych i krajowych. W przypadku transakcji wymiany walut, swapów walutowych, opcje walutowych, transakcji depozytowych, transakcji FRA, swapów stopy procentowej oraz swapów kapitałowo-odsetkowych („limit na transakcje wymiany walut i depozytowe”) – ustalone są limity cząstkowe, które oznaczają maksymalną kwotę zaangażowania Banku z tytułu nierozliczonych transakcji kupna/sprzedaży walut (spot i terminowych), czynnych (niezwróconych) depozytów terminowych, złożonych w banku zagranicznym lub krajowym (bez uwzględnienia należnych odsetek) oraz pozostałych nierozliczonych transakcji, o których mowa wyżej. Niezależnie od limitów cząstkowych, zostały ustalone limity rozliczeniowe, związane z koncentracją zobowiązań kontrahenta wobec Banku, w ustalonej w terminie ich zawarcia dacie rozliczenia (“data waluty”).

Grupa zawiera także umowy instrumentów pochodnych na zlecenie klientów. W odniesieniu do limitów na transakcje skarbowe (w tym pochodne) zawierane z klientami niebankowymi, ich przyznanie klientowi warunkuje[6] wykonanie przez Banku transakcji pochodnej na zlecenie klienta. Bank wymaga, aby klient ubiegający się o limit skarbowy posiadał zdolność kredytową na dotychczasowe zaangażowanie oraz dodatkowo na kwotę stanowiącą określoną część rozpatrywanego limitu skarbowego, nadany rating ryzyka oraz naturalną ekspozycję klienta, czyli przepływy gotówkowe klienta z tytułu sprzedaży lub zakupu w walucie wymienialnej innej niż złote.

W ramach strategii ustanawiania zabezpieczenia, stosowane są szeroko umowy o dostarczenie zabezpieczenia (International Swaps and Derivatives Agreements) – tzw. umowy CSA (Credit Support Annex), będące aneksami do umów ramowych ISDA.

Bank zawiera transakcje na instrumentach pochodnych z innymi uczestnikami rynku międzybankowego, z którymi ma podpisane umowy ramowe ISDA. Zgodnie z obecną praktyką rynkową wraz z umowami ISDA podpisywane są umowy CSA regulujące kwestie zabezpieczania ekspozycji wynikającej z zawartych transakcji pochodnych. Umowy CSA mają charakter umów bilateralnych i dają symetryczne prawo żądania wniesienia depozytu zabezpieczającego przez stronę, której wycena zawartych instrumentów pochodnych na dany dzień jest ujemna.

Pozycja wynikająca z zawartych transakcji pochodnych z klientami innymi niż klienci bankowi jest niezwłocznie przekazywana do zarządzania przez dealerów rynku międzybankowego i podlega zabezpieczeniu (hedging) transakcją rynku międzybankowego.

Zasady ustalania odpisów na utratę wartości w odniesieniu do ryzyka kredytowego (w tym w zakresie ryzyka kredytowego kontrahenta) są przedstawione w części „Zarządzanie Ryzykiem Finansowym – Ryzyko kredytowe” Rocznego Raportu Finansowego.

Grupa nie identyfikuje jako istotne ekspozycji na ryzyko niekorzystnych korelacji.

Bank jest stroną umowy pożyczki z Europejskim Bankiem Inwestycyjnym („Finance Contract”). Kwota pożyczki na dzień 31 grudnia 2017 roku wynosiła 80,2 mln euro (w grudniu 2017 roku, zgodnie z harmonogramem Bank spłacił transze w wysokości 19,8 mln euro.

Wg stanu na koniec 2017 r. pożyczka zabezpieczona jest obligacjami Skarbu Państwa WZ0118 o wartości nominalnej 623 mln zł. W styczniu 2018 r. nastąpiło zmniejszenie zabezpieczenia, w sumie o 173 mln PLN (spłata transzy, korzystny kurs wymiany walut, zmniejszenie ryzyka ze strony EIB).

Zgodnie z zapisami Finance Contract, w przypadku obniżenia ratingu Banku poniżej poziomu BBB- (Fitch, Standard & Poor’s), konieczne jest ustanowienie dodatkowego zastawu w formie i wysokości akceptowalnej dla EIB.

Grupa stosuje dla określenia wartości ekspozycji kredytowej z tytułu instrumentów pochodnych metodę wyceny według wartości rynkowej zgodnie z art. 274 CRR.

Kwoty ryzyka kredytowego kontrahenta według tej metody przedstawiono w poniższej tabeli

[EU CCR1] – Analiza ekspozycji na CCR według metody
Nominalna Koszt zastąpienia / bieżąca wartość rynkowa Potencjalna przyszła ekspozycja kredytowa EEPE (Efektywny Oczekiwany profil Ekspozycji) Mnożnik EAD po CRM (po ograniczeniu ryzyka kredytowego) RWA
Metoda wyceny wg wartości rynkowej 69 866 0 247 935 147 884

Kwoty ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej przedstawiono w poniższej tabeli.

[EU CCR2] – Wymogi kapitałowe CVA
Wartość ekspozycji RWA
1 Portfele objęte metodą zaawansowaną
2 (i) komponent VaR (w tym 3x mnożnik)
3 (ii) komponent SVaR (w tym 3x mnożnik)
4 Wszystkie portfele objęte metodą standardową 1 223 757 75 991
EU4 W oparciu o metodą oryginalnej ekspozycji
5 Razem objęte wymogami kapitałowymi CVA 1 223 757 75 991

Ekspozycje na instrumenty pochodne z tytułu transakcji z kontrahentami centralnymi przedstawiono w poniższej tabeli.

[EU CCR8] – Ekspozycje wobec kontrahentów centralnych

 

EAD po CRM RWA
1 Ekspozycje wobec kwalifikujących się kontrahentów centralnych (razem) 3 714
2 Ekspozycje wobec QCCP (wyłączając depozyt wstępny zabezpieczający i wkład do funduszu z tytułu niewykonania zobowiązania); w tym 18 026 3 605
3 (i) Derywaty OTC 18 026 3 605
4 (ii) Derywaty w obrocie giełdowym
5 (iii) SFT (transakcje finansowania z użyciem papierów wartościowych)
6 (iv) Netting (pakiety kompensowania, dla których zatwierdzono kompensowanie międzyproduktowe)
7 Wyodrębnione początkowe depozyty zabezpieczające 3 857
8 Niewyodrębnione początkowe depozyty zabezpieczające 546 109
9 Wniesione z góry wkłady do funduszu z tyt. niewykonania zobowiązania 3 377 42 213
10 Alternatywne sposób wyliczania wymogów z tytułu funduszy własnych dla ekspozycji 3 714
11 Ekspozycje wobec niekwalifikujących się kontrahentów QCCP (razem)
12 Ekspozycje nie wobec QCCP (wyłączając depozyt wstępny i wkład do funduszu z tytułu niewykonania zobowiązania); w tym
13 (i) Derywaty OTC
14 (ii) Derywaty w obrocie
15 (iii) SFT
16 (iv) Netting gdy netting produktowy został zaakceptowany
17 Oddzielny depozyt wstępny
18 Nieoddzielny depozyty wstępny
19 Prefinansowany wkład do funduszu z tyt. niewykonania zobowiązania
20 Niefinansowany wkład do funduszu z tyt. niewykonania zobowiązania

Tabela [EU CCR4] – Metoda IRB – ekspozycje na ryzyko kredytowe kontrahenta wg portfela i skali PD

Z uwagi na fakt, że Bank nie stosuje metody IRB dla ekspozycji CCR, Tabela EU CCR4 (EBA/GL/2016/11) nie jest prezentowana.

 

Tabela [EU CCR7] – Zestawienie przepływów aktywów ważonych ryzykiem dla ekspozycji na ryzyko kredytowe kontrahenta w ramach metody modeli wewnętrznych

Z uwagi na fakt, że Bank nie stosuje metody modeli wewnętrznych dla ekspozycji CCR, Tabela EU CCR7 (EBA/GL/2016/11) nie jest prezentowana.

 

Tabela [EU CCR5-A] – Wpływ kompensowania i ustanowionego zabezpieczenia na wartość ekspozycji

Z uwagi na fakt, że Bank nie stosuje kompensowania dla ekspozycji CCR, Tabela EU CCR5-A (EBA/GL/2016/11) nie jest prezentowana.

Zabezpieczenie stosowane w transakcjach dotyczących instrumentów pochodnych Zabezpieczenie stosowane w transakcjach finansowania papierów wartościowych
Wartość godziwa otrzymanych zabezpieczeń Wartość godziwa przekazanych zabezpieczeń Wartość godziwa otrzymanych zabezpieczeń Wartość godziwa przekazanych zabezpieczeń
Wyodrębnione Niewyodrębnione Wyodrębnione Niewyodrębnione
861 203 3 857 114 281
Łącznie 861 203 3 857 114 281

 

Tabela [EU CCR6] – Ekspozycje na kredytowe instrumenty pochodne

Z uwagi na fakt, że Bank nie utrzymuje kredytowych instrumentów pochodnych, Tabela EU CCR6 (EBA/GL/2016/11) nie jest prezentowana.

Wartości godziwe umów z tytułu poszczególnych instrumentów pochodnych, wartości nominalne instrumentów w terminach pozostających do realizacji oraz wycenę pochodnych instrumentów finansowych przedstawiono w notach do Rocznego Raportu Finansowego (Nota 16f).

Dane dotyczące depozytów zabezpieczających i kompensowania należności i zobowiązań na bazie umów ramowych zostały przedstawione w Informacjach uzupełniających do Rocznego Raportu Finansowego.