Bilans i pozycje pozabilansowe

Aktywa

Aktywa razem Grupy osiągnęły 66.235 mln zł w dniu 31 grudnia 2015 roku, co oznacza wzrost o 9,0% w stosunku do końca 2014 roku. Strukturę aktywów Grupy i zmiany poszczególnych komponentów przedstawia poniższa tabela:

AKTYWA (mln zł)  31.12.2015 31.12.2014 Zmiana 2015/2014
  Wartość Struktura Wartość Struktura (%)
Kasa, środki w Banku Centralnym 1 946,4 2,9% 2 612,2 4,3% -25,5%
Kredyty i pożyczki udzielone innym bankom 2 348,8 3,5% 2 384,7 3,9% -1,5%
Kredyty i pożyczki udzielone Klientom 46 369,4 70,0% 44 142,7 72,7% 5,0%
Należności z tytułu zakupionych papierów wartościowych z przyrzeczeniem odkupu 0,0 0,0% 155,6 0,3% -100,0%
Papiery dłużne 14 056,3 21,2% 10 176,1 16,8% 38,1%
Instrumenty pochodne (zabezpieczające i do obrotu) 429,2 0,6% 502,0 0,8% -14,5%
Akcje, udziały i inne instrumenty finansowe* 229,6 0,3% 10,5 0,0% 2 092,0%
Wartości niematerialne oraz rzeczowe aktywa trwałe** 218,2 0,3% 212,6 0,3% 2,6%
Pozostałe aktywa 637,4 1,0% 544,0 0,9% 17,2%
Aktywa razem 66 235,3 100,0% 60 740,5 100,0% 9,0%

(*) w tym inwestycje w jednostki podporządkowane

(**) bez aktywów trwałych do zbycia 

Wyższy poziom aktywów wynikał głównie ze wzrostu wartości dłużnych papierów wartościowych o 3.880 mln zł (lub o 38,1%), w tym w większości papierów dłużnych emitowanych przez Skarb Państwa Polskiego i Narodowy Bank Polski (bank centralny), jak również ze wzrostu kredytów dla klientów o 2.227 mln zł (lub o 5,0%).

Kredyty i należności od Klientów

Kredyty i należności od Klientów stanowią dominującą pozycję w strukturze aktywów Grupy (70,0% na dzień 31 grudnia 2015 roku). Łącznie kredyty netto osiągnęły 46,369 mln zł na koniec grudnia 2015 roku, co oznacza wzrost o 5,0% rocznie, spowodowany częściowo przez aprecjację franka szwajcarskiego (CHF) odpowiedzialną za wzrost kredytów hipotecznych w walutach obcych.

Na koniec grudnia 2015 r., kredyty dla Klientów indywidualnych wyniosły 32,906 mln zł i wzrosły o 4,7%. Kredyty hipoteczne pozostają największą częścią tego portfela z saldem netto razem 27,683 mln zł. Wzrost tego portfela o 2,9% rok-do-roku został spowodowany aprecjacją CHF po styczniowej decyzji Banku Narodowego Szwajcarii o zaprzestaniu interwencji na rynku walutowym stabilizujących kurs wymiany franka szwajcarskiego.

Niehipoteczne kredyty detaliczne kontynuują silną tendencję wzrostową: wzrost o 15,3% r/r do poziomu 5,223 mln zł na koniec grudnia 2015 r. Kluczową rosnąca pozycją portfela są kredyty gotówkowe: wzrost o 18,6% rocznie (w ujęciu brutto). Skumulowana sprzedaż kredytów gotówkowych w roku 2015 osiągnęła poziom 2.484 mln zł, tj. o 16,6% więcej niż w roku 2014.

W dniu 31 grudnia 2015 r. kredyty dla przedsiębiorstw (w tym leasing) wyniosły 13,463 mln zł rosnąc o 5,9% rocznie. Portfel leasingowy wzrósł o 16,8% r/r osiągając poziom 4,640 mln zł. Portfel faktoringowy wzrósł o 21,1% rocznie (w ujęciu brutto), a obroty faktoringowe w 2015 r. osiągnęły 13,462 mln zł (o 11% więcej niż w poprzednim roku).

Strukturę i ewolucję kredytów dla klientów Grupy przedstawia poniższa tabela:

Kredyty dla Klientów (mln zł) 31.12.2015 31.12.2014 Zmiana (wartość) Zmiana (%)
Kredyty dla gospodarstw domowych 32 906,0 31 435,3 1 470,6 4,7%
- kredyty hipoteczne 27 683,4 26 906,6 776,8 2,9%
- pozostałe kredyty dla gosp. domowych 5 222,6 4 528,7 693,8 15,3%
Kredyty dla przedsiębiorstw i sektora publicznego 13 463,4 12 707,4 756,1 5,9%
- leasing 4 639,8 3 974,0 665,8 16,8%
- pozostałe dla firm 8 823,7 8 733,4 90,3 1,0%
Kredyty i pożyczki dla Klientów netto 46 369,4 44 142,7 2 226,7 5,0%
Odpisy na utratę wartości 1 460,9 1 358,3 102,7 7,6%
Kredyty i pożyczki dla Klientów brutto  47 830,3 45 501,0 2 329,4 5,1%
   

Średnie ważone oprocentowanie w całym 2015 roku w portfelu kredytowym Banku wyniosło 4,17%. To oprocentowanie zawiera dochód odsetkowy od transakcji pochodnych zabezpieczających (głównie swapy walutowo-procentowe) związanych z kredytami udzielonymi w walutach obcych, który to dochód kompensuje niższe nominalnie oprocentowanie tych kredytów.

Dłużne papiery wartościowe

Wartość papierów dłużnych na koniec 2015 roku wynosiła 14.056 mln zł i wzrosła wyraźnie o 3.880 mln zł (t.j. o 38,1%) w porównaniu ze stanem na koniec grudnia 2014 zwiększając istotnie bufor płynnościowy i stanowiąc 21,2% aktywów ogółem Grupy. Główną część portfela papierów dłużnych (99.5%) stanowiły obligacje bony emitowane przez przez Skarb Państwa Polskiego i Narodowy Bank Polski (bank centralny). Z łącznego portfela papierów dłużnych, 97,1% było księgowane w portfelu inwestycyjnym (aktywa finansowe dostępne do sprzedaży) a 2,9% pozostawało w portfelu instrumentów finansowych wycenianych do wartości godziwej przez rach. zysków i strat.

Instrumenty pochodne

Wartość instrumentów pochodnych (przeznaczonych do obrotu i zabezpieczających) wyniosła 429 mln zł na koniec grudnia 2015, co oznacza spadek o 14,5% w porównaniu z 31 grudnia 2014 r.

Kredyty i pożyczki udzielone bankom

Wartość kredytów i należności od banków (obejmujących depozyty międzybankowe) wyniosła 2.349 mln zł według stanu na koniec grudnia 2015 r, co oznacza nieznaczny spadek o 1,5% rocznie.

Udziały i inne instrumenty finansowe

Wartość udziałów i innych instrumentów finansowych wyniosła 230 mln zł na koniec grudnia 2015, co oznacza istotny wzrost o 219 mln zł w porównaniu z dniem 31 grudnia 2014 r. Ta poprzednio nieistotna pozycja aktywów Grupy znacznie wzrosła dzięki przeszacowanej wycenie wartości transakcji dotyczącej Visa Europe, o której mowa w rozdziale III niniejszego dokumentu, w wysokości 50 mln EUR.

Wartości niematerialne i rzeczowe aktywa trwałe (nakłady inwestycyjne)

Wartości niematerialne i rzeczowe aktywa trwałe stanowiły kwotę 218 mln zł według stanu na koniec grudnia 2015, co oznacza niewielki wzrost o 2,6% rocznie.

Całkowite nakłady inwestycyjne Grupy Banku Millennium w 2015 roku wyniosły 56,7 mln zł, z czego 27,1 mln zł to wydatki na fizyczną infrastrukturę (oddziały, bankomaty, ochrona), a 29,4 mln zł to wydatki na oprogramowanie i infrastrukturę teleinformatyczną. Pozostałe niewielkie wydatki odnoszą się do spółek zależnych. Planowane nakłady inwestycyjne Grupy na 2016 rok wynoszą 76,1 mln zł.

Pasywa

Wartość i strukturę pasywów Grupy na koniec 2015 i 2014 pokazuje poniższa tabela:

PASYWA (mln zł)  31.12.2015 31.12.2014 Zmiana 2015/2014
  Wartość Struktura Wartość Struktura (%)
Zobowiązania wobec banków 1 443,9 2,4% 2 037,3 3,7% -29,1%
Zobowiązania wobec Klientów 52 810,4 88,3% 47 591,2 86,6% 11,0%
Zobowiązania z tytułu sprzedanych pap. wartościowych z przyrzeczeniem odkupu 0,0 0,0% 59,8 0,1% -100,0%
Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez RZiS oraz instrumenty pochodne zabezpiecz. 2 476,7 4,1% 2 020,0 3,7% 22,6%
Zobowiązania z tytułu emisji dłużnych papierów wartościowych 1 134,3 1,9% 1 739,5 3,2% -34,8%
Rezerwy 30,8 0,1% 98,6 0,2% -68,7%
Zobowiązania podporządkowane 639,6 1,1% 639,7 1,2% 0,0%
Pozostałe zobowiązania* 1 256,3 2,1% 788,9 1,4% 59,2%
Zobowiązania razem 59 792,1 100,0% 54 975,0 100,0% 8,8%
Razem kapitał 6 443,2   5 765,5   11,8%
Razem zobowiązania i kapitał 66 235,3   60 740,5   9,0%

(*) w tym zobowiązania podatkowe

Na koniec grudnia 2015 roku zobowiązania stanowiły 90,3%, a kapitały 9,7% pasywów ogółem Grupy Banku Millennium.

Na dzień 31 grudnia 2015 łączne zobowiązania Grupy wynosiły 59.792 mln zł i wzrosły o 4.817 mln zł (lub o 8,8%) w stosunku do wartości na dzień 31 grudnia 2014. Wzrost wynikał głównie ze znacznego wzrostu depozytów klientów (o 5.219 mln zł).

Depozyty Klientów

Depozyty Klientów są główną pozycją zobowiązań Grupy i na dzień 31 grudnia 2015 stanowiły 88,3% całości zobowiązań.

Depozyty Klientów stanowią główne źródło finansowania aktywności Grupy i obejmują głównie środki klientowskie zgromadzone na rachunkach bieżących, oszczędnościowych oraz terminowych. Na dzień 31 grudnia 2015 depozyty Klientów osiągnęły 52.810 mln zł, wykazując wzrost o 5.219 mln zł, t.j. o 11,0% w stosunku do stanu na koniec grudnia 2014 roku. Pozytywnym czynnikiem wspierającym wzrost depozytów była rosnąca liczba rachunków bieżących i klientów.

Szczególnie silny wzrost widoczny jest w depozytach klientów indywidualnych, które wzrosły o 19,6% rocznie (t.j. o 5.836 mln zł). Tak silny wzrost został osiągnięty pomimo istotnego dostosowania cen depozytów na skutek znaczących cięć stóp procentowych banku centralnego.

Depozyty przedsiębiorstw i sektora publicznego wyniosły 17.194 mln zł i zmniejszyły się o 3,5% r/r. Ten nieznaczny spadek salda był skorelowany ze wspomnianym wyżej znacznym wzrostem depozytów klientów indywidualnych i odzwierciedla rygorystyczną politykę cenową Grupy. Ważnym faktem jest wzrost sald na rachunkach bieżących w Segmencie Przedsiębiorstw: o 20% r/r.

Zmiany depozytów klientów przedstawia poniższa tabela:

Depozyty Klientów (mln zł) 31.12.2015 31.12.2014 Zmiana (wartość) Zmiana (%)
Depozyty klientów indywidualnych 35 616.4 29 780.0 5 836.5 19.6%
Depozyty firm i sektora publicznego 17 194.0 17 811.3 -617.3 -3.5%
Depozyty ogółem 52 810.4 47 591.2 5 219.1 11.0%

Średnie ważone w 2015 roku oprocentowanie depozytów lokowanych w Banku wynosiło 1,52%.

Depozyty od banków

Depozyty od banków, zawierające także otrzymane pożyczki, na dzień 31 grudnia 2015 wynosiły 1.444 mln zł, stanowiąc 2,4% zobowiązań Grupy. Wartość tej pozycji spadła o 593 mln zł (t.j. o 29,1%) w stosunku do salda na 31 grudnia 2014, głównie z powodu zapadłej jednej transakcji z bankiem zagranicznym. Najważniejszymi pozycjami hurtowego finansowania długo- i średnio-terminowego Grupy były pożyczki z Europejskiego Banku Odbudowy I Rozwoju oraz z Europejskiego Banku Inwestycyjnego (większość w EUR, ale także w CHF i PLN) z pierwotnymi terminami wymagalności do 8 lat. Łączne saldo pożyczek od instytucji finansowych wynosiło na dzień 31 grudnia 2015 roku, w przeliczeniu na złote, 830 mln zł.

Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez Rachunek zysków i strat i derywaty

Zobowiązania finansowe wyceniane do wartości godziwej przez rachunek zysków i strat oraz derywaty obejmowały głównie ujemną wycenę derywatów przeznaczonych do obrotu oraz zabezpieczających. Na dzień 31 grudnia 2015 roku wartość tej pozycji wynosiła 2.477 mln zł i wzrosła o 457 mln zł lub o 22,6% w stosunku do salda na dzień 31 grudnia 2014, głównie z powodu deprecjacji złotego mającej wpływ na wzrost ujemnej wyceny derywatów zabezpieczających.

Emisja papierów dłużnych

Saldo papierów dłużnych wyemitowanych przez Grupę wynosiło na dzień 31 grudnia 2015 roku 1.134 mln zł, co oznacza spadek o 605 mln zł (lub o 34,8%) w stosunku do salda na dzień 31 grudnia 2014. Na koniec grudnia 2015 wartość bankowych papierów dłużnych wyemitowanych przez Bank i posiadanych przez klientów indywidualnych w ramach produktów oszczędnościowych wynosiła 302 mln zł, podczas gdy wartość obligacji posiadanych przez inwestorów instytucjonalnych wyniosła 833 mln zł (część z nich, o wartości nominalnej 500 mln zł, była notowana na platformie Catalyst - ASO BondSpot Giełdy Papierów Wartościowych w Warszawie). Głównym powodem spadku zobowiązań z tytułu wyemitowanych papierów dłużnych w 2015 roku było niższe saldo obligacji posiadanych przez inwestorów instytucjonalnych. Papiery dłużne były emitowane przez Grupę w celu pozyskania funduszy przeznaczonych do finansowania ogólnej działalności Grupy i w celu wzmocnienia finansowania średnioterminowego Banku.

Zobowiązania podporządkowane

Wartość zobowiązań podporządkowanych wyniosła 640 mln zł na dzień 31 grudnia 2015 roku i nie zmieniła się w stosunku do salda na koniec poprzedniego roku. Ta pozycja zawiera jedynie dziesięcioletnie obligacje podporządkowane o wartości nominalnej 150 mln EUR, wyemitowanych przez Bank w grudniu 2007 roku.

Kapitał własny

W ciągu 2015 roku kapitały własne Grupy wzrosły o 678 mln zł lub o 11,8% rocznie, do poziomu 6.443 mln zł według stanu na koniec roku. Głównym powodem wzrostu kapitałów była wartość zysku netto wygenerowana w ciągu roku sprawozdawczego (547 mln zł) jak również wzrost wartości instrumentów kapitałowych dostępnych do sprzedaży w kwocie 173 mln zł, głównie z tytułu rozpoznania w całkowitych dochodach wpływu z transakcji Visa Europe opisanej w tekście powyżej.

Zarząd Banku przedstawi Walnemu Zgromadzeniu Akcjonariuszy propozycję pozostawienia 100% zysku netto za rok 2015 w kapitale własnym.

Informacja o poziomie adekwatności kapitałowej jest prezentowana w Rozdziale VII niniejszego dokumentu i w osobnym raporcie zatytułowanym “Informacje dotyczące ryzyka, funduszy własnych i wymogów kapitałowych” w 2015 roku.

Pozycje pozabilansowe

Podział warunkowych pozycji pozabilansowych Grupy prezentuje poniższa tabela:

WARUNKOWE POZYCJE POZABILANSOWE (mln zł) 31.12.2015 31.12.2014 Zmiana 2015/2014  
Pozabilansowe zobowiązania warunkowe udzielone i otrzymane 7 884,0 7 889,9 -0,1%
1. Zobowiązania udzielone: 7 823,4 7 757,5 0,8%
a) finansowe 6 712,9 6 691,4 0,3%
b) gwarancyjne 1 110,5 1 066,0 4,2%
2. Zobowiązana otrzymane: 60,6 132,5 -54,3%
a) finansowe 4,0 60,5 -93,4%
b) gwarancyjne 56,6 72,0 -21,4%
 

W toku działalności Grupa zawiera transakcje powodujące powstanie warunkowych zobowiązań pozabilansowych. Główne pozycje zobowiązań pozabilansowych (udzielonych) obejmują: (i) zobowiązania finansowe, głównie zobowiązania do udzielenia kredytów (m.in. niewykorzystane limity na kartach kredytowych, niewykorzystane limity zadłużenia na rachunku bieżącym, niewykorzystane transze kredytów inwestycyjnych) oraz (ii) zobowiązania gwarancyjne, głównie gwarancje i akredytywy wystawione przez Grupę (stanowiące zabezpieczenie wywiązania się Klientów Grupy ze zobowiązań wobec podmiotów trzecich). Zobowiązania warunkowe udzielone narażają Grupę na różne rodzaje ryzyka, w tym na ryzyko kredytowe. Grupa tworzy rezerwy na obarczone ryzykiem utraty wartości nieodwołane zobowiązania warunkowe, które są ujmowane w pozycji „rezerwy” w pasywach bilansu.

Na dzień 31 grudnia 2015 roku, łączna wartość pozabilansowych zobowiązań warunkowych Grupy wyniosła 7.884 mln zł, w tym zobowiązania udzielone przez Grupę: 7.823 mln zł. W ciągu 2015 roku kwota zobowiązań finansowych udzielonych przez Grupę pozostała na podobnym poziomie, natomiast wartość zobowiązań gwarancyjnych wzrosła o 4,2%).

Więcej informacji na temat zobowiązań pozabilansowych można znaleźć w rozdziale 12 Rocznego Sprawozdania Finansowego Grupy Banku Millennium za okres 12-tu miesięcy zakończonych 31 grudnia 2015 r.