Narzędzia strony

Wymogi kapitałowe

Metoda stosowana do oceny adekwatności kapitału wewnętrznego (CRR art.438.a)

Grupa realizuje proces wewnętrznej oceny adekwatności kapitałowej (tzw. ICAAP), bazując na wewnętrznych modelach kapitału wewnętrznego.

Grupa definiuje kapitał ekonomiczny jako kwotę kapitału, niezbędną do pokrycia wszystkich przyszłych nieoczekiwanych strat ekonomicznych, mogących wystąpić w ciągu określonego czasu w przyszłości i oszacowanych z określonym prawdopodobieństwem, bez narażenia interesów deponentów/wierzycieli Grupy. Obliczenia kapitału wewnętrznego obejmują wszystkie istotne rodzaje ryzyka, na które Grupa jest narażona oraz bazują na zestawie parametrów zbudowanych w oparciu o specyfikę i realia rynku polskiego. Modele kwantyfikują wartość strat oczekiwanych i nieoczekiwanych z tytułu określonych jako istotne rodzajów ryzyka, przy założonym poziomie ufności oraz horyzoncie czasowym 1 roku.

Grupa prezentuje konserwatywne podejście do korelacji pomiędzy poszczególnymi rodzajami ryzyka (fakt, iż różne rodzaje ryzyka nie materializują się jednocześnie w straty), wyliczając efekt dywersyfikacji na całym rozkładzie strat.

Zgodnie z zaleceniami nadzoru bankowego, poszczególne rodzaje ryzyka oraz efekt dywersyfikacji poddawane są testom warunków skrajnych. Łączny zdywersyfikowany kapitał wewnętrzny poddawany jest ocenie ekonomicznej adekwatności kapitałowej, poprzez porównanie z tzw. „zdolnością do pokrywania ryzyka” (dostępnymi zasobami finansowymi). Grupa konserwatywnie przyjmuje, iż dostępne zasoby finansowe są tożsame z regulacyjnymi funduszami własnymi, stanowiącymi podstawę wyliczenia współczynnika wypłacalności.

Proces wewnętrznej oceny adekwatności kapitału wewnętrznego według podejścia Grupy jest procesem ściśle powiązanym z istniejącymi i funkcjonującymi w Grupie procesami zarządzania ryzykiem, kapitałem i biznesem. Składa się on z następujących etapów:

  1. Klasyfikacja i ocena istotności rodzajów ryzyka, pod kątem sposobu ich uwzględnienia w procesie zarządzania ryzykiem i procesie ICAAP,
  2. Pomiar (kwantyfikacja) ryzyka,
  3. Agregacja kapitału wewnętrznego na zabezpieczenie istotnego ryzyka w działalności, z uwzględnieniem efektu korelacji między rodzajami ryzyka,
  4. Ocena adekwatności kapitałowej, poprzez porównanie ekonomicznego ryzyka (kapitał wewnętrzny), ze zdolnością do pokrywania ryzyka,
  5. Alokacja kapitału wewnętrznego na linie biznesowe/obszary działalności,
  6. Wykorzystanie alokowanego kapitału wewnętrznego do pomiaru efektywności opartego na ryzyku, ustalenia limitów na ryzyko, realokacji kapitału uwzględniającej zwrot uwzględniający ryzyko,
  7. Kontroli i monitoringu poziomu ryzyka, dostępnych zasobów finansowych, limitów i celów kapitałowych.

Ocena adekwatności kapitałowej przeprowadzona na koniec 2014 roku wskazuje na wysoki poziom tejże adekwatności, wyrażający się poprzez znaczną nadwyżkę posiadanych zasobów kapitałowych (utożsamianych z regulacyjnymi funduszami własnymi) w stosunku do ekonomicznego ryzyka (wartość kapitału wewnętrznego), a także ryzyka wyliczonego w oparciu o przepisy nadzorcze (wartość minimalnych wymogów kapitałowych na pokrycie ryzyka). Kapitał wewnętrzny na koniec 2014 roku jest niższy od wymogów kapitałowych w I Filarze, zarówno w metodzie standardowej, jak i IRB (z uwzględnieniem dodatkowego wymogu wynikającego z tymczasowego ograniczenia nadzorczego) dla ryzyka kredytowego.

Bank i Grupa spełniają ustawowe wymagania dotyczące poziomu zarówno funduszy własnych, jak i kapitału wewnętrznego określone w art. 128 ustawy Prawo bankowe, jak i w CRR.

Na wniosek odpowiedniego właściwego organu – rezultaty stosowanego przez instytucję wewnętrznego procesu oceny adekwatności kapitałowej, w tym skład dodatkowych wymogów w zakresie funduszy własnych (CRR art. 438.b)

Nie dotyczy

Kwoty stanowiące 8% ekspozycji ważonej ryzykiem oddzielnie dla każdej z klas ekspozycji określonych w art. 147 i 112 CRR

Grupa uzyskała zgodę Banku Portugalii oraz Komisji Nadzoru Finansowego (dalej: Organy Nadzoru) na stosowanie metody wewnętrznych ratingów (IRB) dla części portfela ekspozycji detalicznych. Szczegółowe informacje dotyczące tej kwestii przedstawiono w punkcie XVII.1.

Poniższa tabela przedstawia kwoty wymogów kapitałowych wyliczonych zgodnie z otrzymanymi zezwoleniami Organów Nadzoru na stosowanie metody IRB.

Wymogi kapitałowe wg stanu na 31.12.2014 roku (w tys. zł)

L.p.Klasa ekspozycjiWymogi kapitałowe
1Rządy i banki centralne  0
2Instytucje  71.873
3Przedsiębiorcy 783.587
4Ekspozycje detaliczne, w tym 876.554
4.1- Ekspozycje detaliczne zabezpieczone na nieruchomościach mieszkalnych (*)                            486.357
4.2- Odnawialne ekspozycje detaliczne (*)                             82.010
4.3- Pozostałe ekspozycje detaliczne 308.187
5Portfel handlowy 18.248
6Kredytowanie specjalistyczne (bez HVCRE), w tym: 65.656
6.1- kategoria 1 0
6.2- kategoria 2                             23.367
6.3- kategoria 3 0
6.3- kategoria 4                             15.665
6.4- kategoria 5                             26.624
7Ekspozycje kapitałowe 950
8Pozycje sekurytyzacyjne 0
9Inne aktywa niebędące ekspozycjami kredytowymi 69.572
10WYMOGI KAPITAŁOWE DLA RYZYKA KREDYTOWEGO, KREDYTOWEGO KONTRAHENTA, ROZLICZENIA / DOSTAWY, DUŻYCH EKSPOZYCJI PRZEKRACZAJĄCYCH LIMITY I INNE AKTYWA 1.886.440
10.1- w tym ryzyko kredytowe kontrahenta 25.553
11Wymogi zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka związanego z korektą wyceny kredytowej 23.810
12WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU RYZYKA RYNKOWEGO 24.804
13WYMÓG KAPITAŁOWY Z TYTUŁU RYZYKA OPERACYJNEGO 257.503
14WYMOGI KAPITAŁOWE NA RYZYKO – RAZEM (bez korekt nadzorczych) 2.192.557
15KOREKTY NADZORCZE (**) 628.004
16WYMOGI KAPITAŁOWE NA RYZYKO – RAZEM (po korektach nadzorczych) 2.820.561

(*) Wymogi kapitałowe wyliczone metodą IRB

(**) Dodatkowy wymóg wynikający z tymczasowego ograniczenia nadzorczego, wyjaśnienie w części XVII.1 Informacji

W przypadku kategorii ekspozycji kapitałowych, kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem oblicza się przy użyciu uproszczonej metody ważenia ryzykiem, zdefiniowanej w art. 150.2 CRR. Wymogi te stanowią kwotę nieistotną w odniesieniu do kwoty wymogu w zakresie funduszy własnych na ryzyko kredytowe (950 tys. zł).

Wymogi kapitałowe na ryzyko rynkowe, rozliczenia/dostawy, limitu dużych ekspozycji przekraczających limity

  • Ryzyko rynkowe
    Grupa stosuje metody standardowe dla wyliczania wymogów kapitałowych na różne podrodzaje ryzyka rynkowego. W Grupie wystąpiły wymogi w zakresie funduszy własnych na ryzyko specyficzne instrumentów dłużnych oraz ryzyko ogólne stopy procentowej. Ekspozycja na ryzyko rynkowe nie była istotna. Wymogi kapitałowe z tego tytułu stanowiły ok. 1% sumy wymogów kapitałowych (bez ograniczenia nadzorczego) na 31.12.2014 r.
  • Ryzyko rozliczenia, dostawy, dużych ekspozycji przekraczających limity dużych zaangażowań
    Wymogi kapitałowe z tytułu powyższych rodzajów ryzyka nie występowały na 31.12.2014 r. 

Wymogi kapitałowe na ryzyko operacyjne i straty z tego tytułu

Wymogi kapitałowe z tytułu ryzyka operacyjnego obliczane są zgodnie z metodą standardową (CRR art. 317-320). Stanowiły one ok. 12% sumy wymogów kapitałowych (bez ograniczenia nadzorczego) na 31.12.2014 r.

Straty z tytułu zdarzeń ryzyka operacyjnego

Poniższa tabela prezentuje zdarzenia ryzyka operacyjnego zarejestrowane w bazie zdarzeń ryzyka operacyjnego w 2014 roku.

Zdarzenia ryzyka operacyjnego, w podziale na kategorie zdarzeń i wielkość straty

Kategoria zdarzeniaLiczba zdarzeńStrata nettoStrata brutto
szt. mln zł mln zł
Oszustwo zewnętrzne 95 1,8 2,6
Oszustwo wewnętrzne 1 0,9 1,2
Klienci, produkty i normy prowadzenia działalności 2 0,2 0,3
Szkody w rzeczowych aktywach trwałych 22 0,1 0,2
Pozostałe 7 0,1 0,1
RAZEM 127 3,1 4,4

Obowiązujący w Banku system zarządzania ryzykiem operacyjnym wymaga identyfikacji przyczyn wystąpienia zdarzenia i wprowadzenia akcji ograniczających częstotliwości wystąpienia i wpływu finansowego straty poprzez m.in. zmianę przebiegu procesów, wzmocnienie kontroli wewnętrznej, korekty dokumentacji bankowej oraz dedykowane szkolenia.

Bank w 2014 roku nie odnotował istotnych zdarzeń ryzyka operacyjnego tzn. takich dla których strata brutto przekraczałaby 10% wymogu kapitałowego z tytułu ryzyka operacyjnego.

Strukturę wymogów kapitałowych na inne, poza ryzykiem kredytowym, rodzaje ryzyka, przedstawia poniższa tabela.

Struktura wymogów kapitałowych na ryzyko pozycji, dużych ekspozycji przekraczających limity, ryzyko walutowe, rozliczenia, cen towarów, operacyjne według stanu na 31.12.2014 roku (w tys. zł)

Wymogi kapitałowe na ryzyko rynkowe, rozliczenia, dostawy, limitu dużych zaangażowań przekraczających limity, operacyjneWartość
Wymogi kapitałowe na ryzyko rynkowe, w tym: 24.804
- Ryzyko walutowe 0
- Ryzyko cen towarów 0
- Ryzyko cen kapitałowych papierów wartościowych 0
- Ryzyko szczególne cen instrumentów dłużnych 17
- Ryzyko ogólne stóp procentowych 24.787
Wymóg kapitałowy na ryzyko rozliczenia 0
Wymóg kapitałowy na ryzyko dostawy 0
Wymóg kapitałowy z tytułu dużych ekspozycji przekraczających limity koncentracji 0
Wymóg kapitałowy z tytułu ryzyka operacyjnego 257.503