Techniki ograniczania ryzyka kredytowego

Podstawowym kryterium branym pod uwagę w Banku przy podejmowaniu decyzji o finansowaniu na określonych warunkach jest ocena posiadania przez klienta zdolności do terminowej obsługi i spłaty tego finansowania, bez konieczności realizacji zabezpieczeń. Przyjmowane zabezpieczenia mają na celu ograniczenie ryzyka kredytowego ponoszonego przez Grupę na wypadek, gdyby klient nie dokonał spłaty w kwotach i terminach określonych w umowie. W związku z tym wymogi w zakresie przyjmowanego zabezpieczenie powinno być adekwatne do ryzyka kredytowego ponoszonego przez Grupę w przypadku danego klienta, przy uwzględnieniu specyfiki udzielanego finansowania. Dodatkowo w przypadku kredytów finansujących nieruchomości (w szczególności detaliczne kredyty hipoteczne) ustanowienie zabezpieczenia na nieruchomości stanowi obligatoryjny element produktu kredytowego.

Polityka zabezpieczeń Grupy określa zasady w zakresie akceptowanych typów, rodzajów i form prawnych zabezpieczeń, zasady wartościowania zabezpieczeń oraz wymogi przy ich przyjmowaniu, zasady wyceny zabezpieczeń oraz zasady ich monitorowania.

Lista akceptowanych przez Grupę typów zabezpieczeń obejmuje zabezpieczenia finansowe, hipoteczne, pozostałe rzeczowe, gwarancje i poręczenia oraz należności. Rodzaje akceptowanych zabezpieczeń zostały szczegółowo określone, przy czym Grupa zdefiniowała również warunki w zakresie cech poszczególnych rodzajów zabezpieczeń, pozwalających na ich przyjęcie przez Grupę. Grupa zdefiniowała również listę akceptowanych form prawnych zabezpieczeń przy wzięciu pod uwagę ryzyka związanego z możliwością utraty zabezpieczenia, szczególnie w przypadku upadłości klienta lub prowadzonej wobec niego egzekucji komorniczej.

Grupa zdefiniowała zasady przeprowadzania wyceny wartości zabezpieczenia przyjmowanego na zabezpieczenie.

W przypadku zabezpieczeń finansowych wartość zabezpieczenia określana jest na podstawie bieżącej rynkowej wyceny danego aktywa po pomniejszeniu o zdefiniowane narzuty, w tym z tytułu zmienności cenowej.

Zabezpieczenia hipoteczne wyceniane są na podstawie operatów szacunkowych wykonywanych przez rzeczoznawców majątkowych, weryfikowanych przez wyspecjalizowane jednostki Grupy. Przy monitoringu wartości zabezpieczeń kredytów detalicznych w trakcie ich obsługi, aktualizacja wartości zabezpieczenia przeprowadzana jest metodą statystyczną przy wykorzystaniu indeksów zmian cen nieruchomości.

W przypadku zabezpieczeń rzeczowych sposób wyceny zależy od rodzaju, wartości jednostkowej aktywa oraz wieku aktywa – wycena najczęściej wykonywana jest w oparciu o szacowaną cenę rynkową wyznaczaną przez wyspecjalizowane jednostki Grupy.

W każdym przypadku jednostki dokonujące wyceny/weryfikujące wyceny są oddzielone od jednostek sprzedażowych.

Odpowiednio do typu i rodzaju zabezpieczenia Bank monitoruje je pod kątem:

  • spełnienia warunków umownych zabezpieczenia, w tym potwierdzenia pewności prawnej,
  • aktualizacji wartości zabezpieczenia,
  • istnienia zabezpieczenia (wizja lokalna).

Grupa stosuje również cały szereg zabezpieczeń uzupełniających mających na celu ułatwienie prowadzenie egzekucji lub uprawdopodobnienie skuteczności zaspokojenia się z danego rodzaju zabezpieczenia.

Stosowanie technik ograniczenia ryzyka kredytowego

Grupa nie stosuje saldowania ekspozycji bilansowych i pozabilansowych. (CRR art. 453.a).

Zasady i procedury dotyczące zabezpieczeń i zarządzania nimi (CRR art. 453.b) +

W obszarze zarządzania zabezpieczeniami, Grupa stosuje podejście, zgodnie z którym zabezpieczenie służy zapewnieniu Grupie spłaty kapitału, odsetek, prowizji i opłat na wypadek, gdyby klient nie dokonał spłaty w kwotach i terminach określonych w umowie. Zawsze jednak podstawowym źródłem spłaty należności są dochody kredytobiorcy w tym uzyskane w ramach kredytowanego przedsięwzięcia. Zabezpieczenie powinno być adekwatne do ryzyka kredytowego ponoszonego przez Bank, przy uwzględnieniu specyfiki danej transakcji kredytowej.

Prawne zabezpieczenie obowiązuje do czasu spłaty wszystkich wierzytelności Grupy, wynikających z zabezpieczanej transakcji kredytowej. Termin ważności lub zapadalności zabezpieczenia nie powinien być wcześniejszy niż termin całkowitej spłaty zabezpieczanej transakcji kredytowej.

Zabezpieczenie w postaci nieruchomości (aktualizacja wartości) +

W zakresie wyceny zabezpieczeń kredytowych, w odniesieniu do największego portfela kredytowego – kredytów detalicznych mieszkaniowych, w każdym przypadku w procesie rozpatrywania wniosków kredytowych wymagana jest wycena nieruchomości na zabezpieczenie kredytu, dokonana przez biegłego rzeczoznawcę.

Grupa monitoruje zabezpieczenia pod kątem:

  • aktualizacji wartości bazowej zabezpieczenia,
  • spełnienia wybranych warunków umownych zabezpieczenia,
  • istnienia zabezpieczenia (wizja lokalna).

Aktualizacja wartości bazowej zabezpieczenia hipotecznego może być dokonana w jednej z poniższych form:

  • ocena wartości nieruchomości, rozumiana jako oszacowanie przez Grupę aktualnej wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie transakcji kredytowej, dokonane w oparciu o stosowane przez Bank metody lub na podstawie analizy rynku nieruchomości na dzień dokonania oceny,
  • wycena przez rzeczoznawcę.

Aktualizacja wartości bazowej zabezpieczeń finansowych +

W przypadku zabezpieczeń finansowych następujących rodzajów ‘Jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych będące w sprzedaży przez podmioty grupy Banku, zarządzane przez Millennium TFI’ oraz ‘Akcje notowane na WGPW’, ich wartość bazowa jest aktualizowana z częstotliwością dzienną.

Aktualizacja wartości bazowej zabezpieczeń rzeczowych +

Aktualizacja wartości bazowej zabezpieczenia rzeczowego powinna zostać przeprowadzona, o ile w oparciu o wizję lokalną zostanie stwierdzone znaczne zużycie przedmiotu zabezpieczenia, niedobór lub brak zabezpieczenia. Wizja lokalna zabezpieczenia rzeczowego przeprowadzana jest raz 12 miesięcy.

Poniższa tabela zawiera typy, rodzaje i formy prawne zabezpieczeń akceptowanych przez Bank. Proces przyjmowania zabezpieczeń jest regulowany przez specjalnie desygnowane procedury. Dopuszczalne jest przyjmowanie innych rodzajów zabezpieczeń po spełnieniu określonych wymagań. (CRR art. 453.c).

Typy i rodzaje zabezpieczeń stosowanych przez Grupę
Typ Rodzaj Forma prawna
Finansowe Lokata terminowa w Bankuw zł/walucie obcej z gwarancją 100% kapitału Przewłaszczenie
Lokata Superduetw zł/walucie obcej z gwarancją 100% kapitału w części dotyczącej lokaty Dla lokaty:

– Przewłaszczenie

Dla jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego:

Zastaw rejestrowy (docelowo) i Zastaw zwykły (przejściowo)

Program inwestycyjny
Prestigew zł/walucie obcej
Przelew wierzytelności.
Polisa gwarancyjna Przelew wierzytelności
Umowa ubezpieczenia Megazysk Przelew wierzytelności
Lokata terminowa w innym bankuw zł/walucie obcej z gwarancją 100% kapitału Przelew wierzytelności
Zastaw rejestrowy (docelowo) i Zastaw zwykły (przejściowo)
Jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnychbędące w sprzedaży przez podmioty grupy Banku, zarządzane przez Millennium TFI, ING TFI, Investors, Legg Mason TFI Zastaw rejestrowy (docelowo) i Zastaw zwykły (przejściowo)
 Zastaw zwykły
Akcje notowane na GPW wchodzące w skład WIG 20, zdeponowane w Millennium Dom Maklerski Przewłaszczenie
Zastaw rejestrowy (docelowo) i Zastaw zwykły (przejściowo)
Zastaw zwykły
Bony skarbowe

zdeponowane w Banku

Przewłaszczenie
Zastaw rejestrowy (docelowo) i Zastaw zwykły (przejściowo)
Zastaw zwykły
Zdematerializowane obligacje Skarbu Państwa dopuszczone do obrotu zorganizowanego zdeponowane w Banku lub Millennium Dom Maklerski Przewłaszczenie
Zastaw rejestrowy (docelowo) i Zastaw zwykły (przejściowo)
Zastaw zwykły
Zdematerializowane obligacje Skarbu Państwa niedopuszczone do obrotu zorganizowanego zdeponowane w Banku lub Millennium Dom Maklerski Zastaw rejestrowy (docelowo) i Zastaw zwykły (przejściowo)
Zastaw zwykły
Hipoteczne Nieruchomości mieszkalne

(przeznaczone przez właściciela do zamieszkania lub na wynajem poza działalnością gospodarczą:

lokale mieszkalne,

budynki mieszkalne jednorodzinne,

grunty przeznaczone na wybudowanie wyżej wskazanych nieruchomości)

Hipoteka

oraz

Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo) – w przypadku zabezpieczenia na częściach składowych nieruchomości [np. urządzenia, sprzęt specj alistyczny, maszyny, linie technologiczne trwale związane z gruntem lub budynkiem, których demontaż naruszy konstrukcję budynku lub w istotny sposób obniży wartość demontowanego zabezpieczenia (np. instalacje mediów, windy)]

Nieruchomości komercyjne

(- nieruchomości: biurowe, magazynowe, handlowe, usługowe, przemysłowe, warsztatowe, hotele,

przeznaczone na sprzedaż lub wynajem w ramach działalności gospodarczej: lokale mieszkalne, budynki mieszkalne jedno- i wielorodzinne

grunty przeznaczone na wybudowanie wyżej wskazanych nieruchomości

pozostałe grunty (np. rolny, leśny)

Rzeczowe Pojazdy, w tym samochody, sprzęt budowlany na podwoziu samochodowym, inne pojazdy (np. naczepy i przyczepy oraz ciągniki siodłowe) Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo)
Zastaw rejestrowy na zabezpieczenie przyszłe i Przewłaszczenie (warunkowo)
Flota, złożona z samochodów Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo)
Samodzielny sprzęt specjalistyczny i maszyny Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo)
Przewłaszczenie
Linie technologiczne Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo)
Przewłaszczenie
Zbiór środków trwałych, złożony z samodzielnego sprzętu specjalistycznego, maszyn Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo)
Samolot, śmigłowiec, łódź/ statek Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo)
Zapasy Zastaw rejestrowy i Przewłaszczenie (warunkowo)
Wierzytelności Wierzytelności z kontraktów dotyczących działalności gospodarczej prowadzonej przez klienta oraz wynajmu Cesja wierzytelności z kontraktów
Wierzytelności ze stałej współpracy z określonymi kontrahentami Cesja wierzytelności wynikających ze stałej współpracy z określonymi kontrahentami
Gwarancje i poręczenia Gwarancja bankowa Gwarancja bankowa
Poręczenie Poręczenie według prawa cywilnego
Poręczenie wekslowe

 

 

Grupa nie wykorzystuje gwarancji i kredytowych instrumentów pochodnych jako instrumenty zabezpieczania ryzyka w procesie wyliczania wymogów kapitałowych. (CRR art. 453.d)

Grupa obserwuje koncentrację związaną z ograniczaniem ryzyka kredytowego w odniesieniu do zabezpieczenia kredytów w postaci hipoteki na nieruchomości ustanowionej na rzecz Banku.

  • wzrost kursu wymiany CHF/PLN,
  • spadek wartości nieruchomości stanowiącej zabezpieczenie spłaty.

Obydwa powyższe czynniki ryzyka przyczyniają się do wzrostu przeciętnego wskaźnika LtV (stosunek wartości kredytu do wartości zabezpieczenia), wynikającego stąd wzrostu wartości kredytów, gdzie wartość LtV jest większa niż 100% oraz pogorszenia adekwatności kapitałowej.

Pierwszy czynnik ryzyka podwyższa wskaźnik DtI (stosunek wartości zadłużenia z tytułu kredytów do dochodów klienta). Prowadzi to także do pogorszenia wskaźników płynności.

Grupa identyfikuje, mierzy, monitoruje i kontroluje w sposób ciągły powyższe czynniki ryzyka. Stosowana jest konserwatywna strategia płynności, która przewiduje utrzymanie buforów aktywów płynnych na nieoczekiwane zmiany kursowe. Plan kapitałowy, przewiduje utrzymanie adekwatności kapitałowej na satysfakcjonującym poziomie w ciągu najbliższych lat. Obydwa plany – płynności i kapitałowy – uwzględniają testy warunków skrajnych przewidujące istotną aprecjację kursy wymiany CHF/PLN. Poziom kredytów zagrożonych jest regularnie monitorowany, a w sytuacji potencjalnych problemów ze spłata zadłużenia nawiązywany jest kontakt, w celu zastosowania rozwiązania odpowiedniego do możliwości danego klienta. Jakość portfela kredytów zabezpieczonych na nieruchomości utrzymuje się na wysokim poziomie. (CRR art. 453.e)

Grupa używa własnych oszacowań wartości LGD lub współczynników konwersji dla ekspozycji objętych zezwoleniem IRB, natomiast dla portfeli objętych planem stopniowego wdrożenia nie będą stosowane przedmiotowe własne oszacowania. Nie są zatem prezentowane informacje określone w art. 453.f CRR.

Grupa nie korzysta z gwarancji lub kredytowych instrumentów pochodnych jako instrumentów ograniczania ryzyka kredytowego przy obliczaniu kwoty ekspozycji ważonych ryzykiem (CRR art. 453.g).

Grupa nie oblicza wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka operacyjnego metodą zaawansowanego pomiaru. (CRR art. 454)

Grupa nie stosuje wewnętrznych modeli pomiaru ryzyka rynkowego (CRR art. 455).

Poprzednia strona Stosowanie oszacowań wewnętrznych
Następna strona Kontrola i przegląd systemów ratingowych